Tự tôn – tự ti – tự trọng: xấu hổ, Mặt Trời và thực hành với luân xa 3

Trích từ sách Bạn Luôn Có Cơ Hội Thứ 2 — Bản Mini · Tạ Minh Tuấn

Phần này nói về

Nửa sau chương Luân xa 3 của bản mini. Theo góc nhìn của tác giả, cái tôi có ba sắc thái: tự tôn khi luân xa 3 nở quá «to», tự ti khi nó quá «nhỏ», còn tự trọng là trung đạo. Phần này kể một kỷ niệm thời nhỏ của tác giả về cảm giác xấu hổ, lấy Mặt Trời làm hình mẫu tỏa sáng không cần công nhận, rồi nêu việc Tu Lực, Tu Tâm và tổng kết biến dạng, phẩm chất.

Trang này trích một đoạn liền mạch của phần đọc thử; đọc trọn cả phần trong Inti Treasury.

TỰ TÔN – TỰ TI – TỰ TRỌNG

Có ba sắc thái của “cái tôi”:

• Tự tôn: Bạn nghĩ bạn hơn tất cả, bạn phải thắng.

• Tự ti: Bạn nghĩ bạn kém tất cả, bạn sợ thua.

• Tự trọng: Bạn biết rõ mình là ai và chấp nhận, yêu thương điều đó.

Tự tôn là bong bóng. Tự ti là xiềng xích. Chỉ có tự trọng mới là con đường trung đạo để bạn bước đi vững chãi giữa đời.

Tự tôn giống như tự kiêu, thổi phồng bản ngã của chính mình, người tự tôn nghĩ rằng họ thuộc một bộ phận nổi trội, vượt trội hơn so với phần còn lại – đây là khi luân xa 3 nở ra quá “to”. Ngược lại, tự ti lại là cảm giác thua kém, bóp nghẹt bản ngã, thiếu niềm tin vào chính bản thân mình – đây lại là khi luân xa 3 tắc nghẽn còn quá “nhỏ”. Tự tôn và tự ti đều là biến dạng vì không cân bằng. Sự cân bằng trung đạo chính là lòng tự trọng – biết sự thật về mình, chấp nhận sự thật đó, yêu thương chính mình. Sống tự trọng là sống cân bằng, chấp nhận và yêu thương mình, không gây phiền phức, không gây rắc rối, không quấy nhiễu sự bình an trong tâm của người khác.

XẤU HỔ – VẾT CẮT VÔ HÌNH TRONG LUÂN XA 3

Cái tôi khiến ta so sánh hơn thua, tự cao, tự ti và qua đó có một cảm xúc “khóa chặt” luân xa 3 chính là cảm xúc xấu hổ.

Tôi vẫn nhớ khi còn nhỏ, má đưa tôi đến trường. Một hôm tôi nói với má: “Má ơi, má đừng đưa con đến trường nữa, hãy để con tự đi.” Lúc đó má không hiểu vì sao. Nhưng tôi vẫn nhớ, tôi đã nhìn thấy má của người ta trẻ trung, còn má tôi lớn tuổi, đó là vì người ta là con đầu, còn tôi là con út. Nhưng khi đó còn nhỏ, trong tôi hình thành một mặc cảm tự ti và tôi cảm thấy xấu hổ, chỉ vì một điều như thế. Để rồi khi lớn lên, tôi cảm thấy hối hận và thương má vô cùng. Khi là một đứa trẻ, cái tôi bên trong đã hình thành, bắt đầu có sự so sánh, bắt đầu xuất hiện cảm xúc xấu hổ. Cái tôi lớn dần từ những ký ức vụn vặt như thế. Và xấu hổ là thứ khiến bạn tự rút lại ánh sáng của chính mình.

Ngày nay, con người sống trong mạng xã hội – nơi sự so sánh trở thành “thức ăn” hằng ngày. Nhà bạn có mấy tầng? Con bạn học trường gì? Bạn đi du lịch ở đâu? Cái tôi nở ra cùng lượt like. Và linh hồn bạn… co lại.

MẶT TRỜI – BIỂU TƯỢNG THUẦN KHIẾT CỦA PHỤNG SỰ VÔ ĐIỀU KIỆN

Luân xa 3 gắn liền với Mặt Trời – trung tâm của sự sống, nơi tỏa sáng không điều kiện.

Mặt Trời không hỏi bạn có xứng đáng với ánh sáng không. Mặt Trời vẫn mọc dù hôm nay bạn buồn hay vui. Mặt Trời không cần được công nhận vì tỏa sáng là bản chất của Người.

Khi tu tập luân xa 3, bạn đang học cách trở thành Mặt Trời của chính mình: tỏa sáng nhưng khiêm cung. Rực rỡ nhưng không kiêu ngạo. Phụng sự, nhưng không cần được tán dương. Đó là phẩm hạnh của người đã thắng được cái tôi.

Khi làm việc với luân xa 3, bạn cần làm việc với những phẩm chất liên quan đến lòng tự trọng, khả năng buông xả, sự khiêm hạ, khiêm cung. Đó cũng chính là phẩm hạnh của Mặt Trời vì luân xa 3 có liên quan đến yếu tố về “lửa”.

Những biến dạng mà Mặt Trời có thể thanh tẩy được chính là sự tự kiêu, tự ti, quá ích kỷ, vị kỷ, có nhiều cơn giận, xấu hổ, đố kỵ, hơn thua. Mặt Trời vốn dĩ ở trung tâm, Mặt Trời tỏa sáng nhưng không nhận thức bằng “cái tôi” rằng mình tỏa sáng vì tỏa sáng là “đức”, là thiên tính của Mặt Trời. Mặt Trời không có “cái tôi”! Hãy hình dung, Trái Đất này có 8 tỷ người, Mặt Trời luôn tỏa sáng khi bình minh đến. Nhưng, nếu thế giới này chỉ còn có 8 người, Mặt Trời vẫn sẽ tỏa sáng y như thế. Vì Mặt Trời tỏa sáng mà không cần ai công nhận, không cần ai tán dương “màn trình diễn ánh sáng” của mình. “Tỏa sáng” hay “cung cấp ánh sáng cho vạn vật” là cái đức tự nhiên của Mặt Trời. Tất cả chúng ta đều là con của Mặt Trời, đều có phẩm hạnh của Mặt Trời. Sự sống sẽ không tồn tại nếu thái dương hệ thiếu đi Mặt Trời. Tất cả mọi sự sống đều là sự sáng tạo của Đấng Sáng Tạo – Thần Mặt Trời. Như vậy, tu tập luân xa 3 chính là tu tập theo phẩm hạnh của Mặt Trời, phẩm hạnh của sự phụng sự, trao đi, thanh lọc bản ngã và buông xả.

THỰC HÀNH TU LỰC VÀ TU TÂM VỚI LUÂN XA 3

Tu Lực – thắp sáng bên trong:

• Thiền Bước 5 trong Thiền Thức Tỉnh – đặt ý nguyện cân bằng luân xa 3.

• Bài thiền chữa lành luân xa búi Mặt Trời như bài thiền luân xa 3 bên dưới, hình dung quả cầu vàng tỏa sáng tại vùng bụng.

• Thở Thức Tỉnh – đưa khí nhẹ nhàng vào vùng bụng trên (giữa ngực và rốn).

• Quán tưởng luân xa vàng xoay đều – hình dung luân xa như một vòng xoáy vàng nằm dọc, đang quay thuận chiều kim đồng hồ (khi nhìn từ ngoài nhìn vào cơ thể bạn), ở khu vực dưới ngực và trên rốn.

• Viết nhật ký về các cơn giận và chuyển hóa chúng bằng lòng biết ơn.

• Tránh thức ăn gây kích ứng vùng bụng (nóng, cay, chiên xào…) để làm nhẹ năng lượng luân xa 3.

Tu Tâm – chuyển hóa cái tôi thành phụng sự:

• Thực hành khiêm hạ và lắng nghe sâu trong tập thể.

• Quan sát cảm xúc xấu hổ, giận dữ và chuyển hóa bằng sự chấp nhận.

• Thực hành “đứng trong cái ta”, không cần phải thắng, chỉ cần cùng thắng.

• Nuôi dưỡng lòng tự trọng, chấp nhận và yêu thương chính mình một cách chân thật.

• Phụng sự trong vô ngã, phụng sự những điều đúng đắn, tuân theo chân lý, với tình yêu vô điều kiện.

Tổng kết lại, những biến dạng khiến mất cân bằng luân xa 3, đó là: cơn giận dữ; cảm xúc xấu hổ; tự cao hoặc tự ti; so sánh, đố kỵ, ích kỷ; cái tôi vật chất, háo danh.

Phẩm chất liên quan đến luân xa 3: khiêm hạ và buông xả; lòng tự trọng chân chính; phụng sự đội nhóm – sống vì “cái ta”; ý chí sáng tạo – sức mạnh hành động; tỏa sáng như Mặt Trời – không cần công nhận.

Bản mini trình bày bảy luân xa theo góc nhìn tâm linh của tác giả, không phải kiến thức y khoa; các gợi ý thực hành trong sách không thay cho khám chữa bệnh hay tư vấn tâm lý.

Đọc trọn phần khác của sách