Bạn đến đây, vì điều gì? Phân biệt mục đích và sứ mệnh

Trích từ sách Hướng Dẫn Sử Dụng Tâm Mình · Tạ Minh Tuấn

Phần này nói về

Đoạn mở đầu Tuần 1 «Bạn đến đây, vì điều gì?», phần giảng đứng trước bài thiền chữa lành đứa trẻ bên trong. Tác giả phân biệt mục đích, hướng về mình, với sứ mệnh, hướng về người khác; kể ẩn dụ nồi súp và chiếc thìa dài; rồi cho rằng cho đi khi bên trong còn «khô cằn» vẫn có thể không hạnh phúc, nên cần cân bằng vị kỷ và vị tha. Bài thiền dẫn nằm ở một trang trích đoạn khác.

Trang này trích một đoạn liền mạch của phần đọc thử; đọc trọn cả phần trong Inti Treasury.

Bạn đến đây, vì điều gì?

Thiền chữa lành đứa trẻ bên trong

Bạn thân mến,

Chào mừng bạn đến với "Hướng dẫn sử dụng tâm mình - Thức tỉnh trong 7 tuần". Khi cầm quyển sách này trên tay, ắt hẳn bạn muốn dành cho mình những điều tốt đẹp và đáng trân quý nhất. Bạn muốn yêu thương chính bản thân mình, muốn quý trọng linh hồn của mình, muốn đi trên con đường khai tâm, để trở thành một phiên bản rực rỡ, rạng ngời, phiên bản tốt nhất của chính mình. Ý nguyện của bạn là tốt đẹp. Phần còn lại là những hiểu biết đúng đắn về phương pháp, về cách thức, về con đường và hành trình cụ thể để đi, để thức tỉnh trong 7 tuần. Quyển sách này được viết nên để phụng sự cho hành trình thức tỉnh của chính bạn. Nó là dành cho bạn.

Bảy tuần này là một hành trình thực sự. Và trước khi đi xa hơn, có một số điều chúng ta cần làm rõ với nhau.

Khi đi vào con đường tâm linh, việc xác định năng lượng rõ ràng cho từng việc, đó là điều hết sức quan trọng. Khi bạn đang chơi với con cái, hãy đảm bảo rằng mình đang chơi với con cái. Không phải bạn đang chơi với con cái, nhưng trong đầu lại nghĩ về chuyện nộp báo cáo cho sếp, về cuộc họp ngày mai thế nào, tối nay nấu cơm gì đây? Chúng ta cần một năng lượng hết sức rõ ràng cho mỗi việc mà mình thực hiện. Chơi với con là chơi với con, khi chơi với con xong thì làm báo cáo cho sếp. Hãy tập trung hoàn toàn vào từng việc!

Ta thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm sau đây... Hãy phân biệt hết sức rõ ràng giữa mục đích và sứ mệnh, chúng rất khác nhau. Thật ra, chúng có một điểm chung, cả mục đích và sứ mệnh đều trả lời cho một câu hỏi: Bạn có mặt ở Trái Đất vì điều gì? (Bạn đến đây vì điều gì? Bạn tồn tại vì điều gì?). Tất cả, đều trả lời cho một câu hỏi đó thôi. Bạn sống vì điều gì? Ý nghĩa của việc bạn sinh ra và có mặt đến thời điểm này là vì điều gì? Cả mục đích và sứ mệnh đều trả lời chung cho một loại câu hỏi đó. Nhưng, có một sự khác biệt. Đó chính là, mục đích luôn thiên về việc "vì mình", vì bản thân mình. Còn sứ mệnh thì hướng ra bên ngoài, hướng đến người khác, có tính cộng đồng, hướng đến xã hội, hướng đến tập thể, đến cái chung. Mục đích có tính chất vị kỷ - vì mình, còn sứ mệnh có tính chất vị tha - vì người. Trong cuộc sống, chúng ta cần có cả hai. Cũng giống như cuộc sống có âm và dương, có ngày và đêm. Vì thế, chúng ta cần vì mình, và cũng cần vì người.

Chúng ta cần vị kỷ, và cũng cần cả vị tha. Vì sao?

Nếu chúng ta chỉ sống vì bản thân mình, thì Việt Nam sẽ như thế nào, thế giới này sẽ như thế nào? Bạn có biết địa ngục không? Địa ngục chính là trạng thái bên trong tâm ta. Hãy tưởng tượng, ở chốn địa ngục, có một nồi súp rất lớn, nóng hổi, rất tuyệt vời để thưởng thức… Có những người chỉ còn da bọc xương, sắp chết đói, đang ngồi xung quanh nồi súp. Nồi súp rất nóng, họ cần dùng thìa xúc ăn. Những cái thìa này có một đặc điểm là rất dài. Chính vì thế, họ không thể tự xúc ăn được. Tất cả đều sắp chết đói tới nơi, họ chỉ quan tâm một điều: "Làm sao tôi có thể ăn bằng chiếc thìa này?" Kết cục, tất cả những người này đều chết đói (vì không thể tự xúc ăn được), họ trở thành loài ngạ quỷ. Đây là một ẩn dụ. Những người này sống trong "tâm địa ngục", và "địa ngục ở trong tâm" đã bắt đầu dày vò, hành hạ họ... Thật ra, có một cách để ăn được súp nóng trong nồi bằng chiếc thìa dài, một cách vô cùng đơn giản, giúp ai cũng có thể thưởng thức được nồi súp… Đó là: Hãy múc cho người ngồi đối diện, rồi họ sẽ múc lại cho mình! Rồi tất cả mọi người sẽ múc cho nhau ăn! Thế là, "địa ngục ở trong tâm" ngay lập tức trở thành "thiên đàng ở trong tâm". Đó là khi tất cả mọi người đều hiểu rằng: Tất cả chúng ta đều là Một mà thôi. Tất cả mọi người đều no nê, đều cảm nhận thật tuyệt vời, và biết ơn... Đến một lúc nào đó chúng ta sẽ cảm thấy đủ đầy trong tâm, và chúng ta có thể cho đi với trạng thái như thế. Rồi chúng ta sẽ có lòng biết ơn với tất cả mọi thứ. Lòng biết ơn là khi ta biết rằng trên đời này không có bất kỳ điều gì là nghiễm nhiên cả. Vì thế, nếu tất cả chúng ta đều vị kỷ, thì tất cả sẽ cùng biến thế giới này trở thành địa ngục. Bạn có muốn sống trong địa ngục không? Do đó, ta cần một cách tiếp cận cân bằng hơn.

Trước giờ, chúng ta thường được dạy rằng cho đi là tốt. Và chúng ta thực hành việc liên tục cho đi. Cho đi là hướng ra bên ngoài, nghĩa là ta thực hành một lối sống vị tha, nghĩa là mình sống vì người khác. Nhưng điều đó có hoàn toàn đúng đắn, hoàn toàn tốt đẹp hay không?

Có những người cho đi rất nhiều. Chúng ta đều mang trên mình một vai trò nào đó. Tất cả chúng ta đều đang chơi một "game" nào đó. Ở trong "game" đó, chúng ta đều đang đóng một vai trò nào đó. Có người thì thích đóng vai trò là "người cứu rỗi". Có người thích đóng vai "nạn nhân". Có người thích đóng vai "phớt tỉnh ăng lê", cứ "bơ bơ đi mà sống", và không quan tâm điều gì cả. Cũng có người thích đóng vai là "sứ giả của từ thiện", là người biết cho đi, vì tin rằng cho đi là hạnh phúc. Tất nhiên, cho đi thì cũng tốt thôi, nhưng nó có "điểm trừ" gì không? Thật ra, có rất nhiều người ban ngày luôn chơi "game" này - mang trên mình vai trò là người-dám-cho-đi. Để rồi khi đêm xuống, họ thấy lẻ loi, cô đơn, họ ngồi và khóc cho tất cả mọi thứ đã xảy ra với đời họ, cho tất cả những tổn thương mà họ chưa bao giờ có thể đối diện và chuyển hóa được những tổn thương đó... Vậy thì, cho đi là tốt. Chúng ta cần phải cho đi. Nhưng, bạn cần hiểu rằng, bạn có thể là một biểu tượng của việc cho đi, mà vẫn không hề hạnh phúc. Vì sao? Vì bạn cho đi trong sự "khô cằn". Bạn không thật sự "có", không thật sự "đủ đầy", bạn đang bám víu vào việc cho đi, nhờ đó bạn mới thấy hạnh phúc. Thay vì dựa vào chính nội lực, chính tâm thức bên trong của mình, thì bạn lại dựa vào việc cho đi - hoá ra cũng đang dựa vào "bên ngoài". Như thế, ban ngày bạn đóng vai trò là người tốt, nhưng ban đêm bạn lại ngồi ở một góc phòng và "khóc huhu" cho cuộc đời mình...

Vậy nên, nếu chúng ta có lối sống vị tha, chỉ cho đi, điều đó vẫn không cân bằng. Chúng ta cần có cả hai. Chúng ta cần có ngày và đêm, có âm và dương, có thở vào và thở ra. Chúng ta không thể nào thở ra liên tục, mà không bao giờ thở vào, như thế thì không thể sống được. Để cuộc sống tiếp tục, chúng ta cần biết cho đi lẫn nhận về. Chúng ta cần có sự cân bằng, bao gồm: vị tha - vì người khác, và vị kỷ - vì chính bản thân mình. Cũng tương tự như thế, chúng ta cần có cả mục đích và sứ mệnh.

Sách là tài liệu thực hành thiền và chiêm nghiệm theo góc nhìn tâm linh của tác giả, không thay cho chẩn đoán, trị liệu tâm lý hay điều trị y khoa; nếu việc thực hành khiến bạn bất ổn hơn, hãy dừng lại và tìm hỗ trợ chuyên môn.

Đọc trọn phần khác của sách