Tạ Minh Tuấn
Tuần 1 (tiếp 2)
Nếu sinh ra, bạn là một người khuyết tật, thì bài học dành cho bạn là gì? Khi khuyết tật, bạn không thể tự làm nhiều thứ. Nếu bạn có sự tự ái, cái tôi lớn, và không đón nhận sự giúp đỡ của bất kỳ ai, bạn cho rằng "Tôi có thể tự làm được, tôi chỉ dựa vào chính mình", thì bạn có thể tồn tại được không? Trên đời này, không ai sống mà không làm phiền người khác cả. Tất cả chúng ta đều phải nương tựa vào nhau mà sống. Khi bạn còn thở, và sống ở trên cõi đời này, nghĩa là có ít nhất một "ai đó", ở đâu đó, yêu thương bạn. Cho nên, khi là một người khuyết tật, bạn cần phải dựa vào người khác, cần mở rộng tâm thức để đón nhận sự giúp đỡ từ nhiều người. Nghĩa là bạn cũng đang thực hành bài học về sự tiếp nhận, sự đón nhận, bài học về lòng trắc ẩn – dành cho chính mình. Vì cách bạn nhìn nhận về mình sẽ quyết định cách mà mọi người xung quanh nhìn nhận về bạn. Người khác sẽ nhìn bạn theo cách "đáng thương". Họ "thương" theo cách "hại" bạn, hay còn gọi là "thương hại", nếu chính bạn cũng thấy mình thật "đáng thương". Ngược lại, người khác thật sự có lòng trắc ẩn với bạn, nếu bạn cũng có lòng trắc ẩn với chính mình. Họ vẫn sẽ giúp đỡ bạn khi cần thiết, nhưng với tất cả sự tôn trọng. Bởi vì, bạn không thể cho đi tình yêu, nếu chính bạn không phải là tình yêu. Khi là một người khuyết tật, ta học một bài học lớn, rất lớn - về tình yêu.
Nếu bạn là một người bị sếp chèn ép, đối xử bất công, bài học là gì? Nếu như bạn là một người thầy, một cô giáo, bài học là gì? Nếu bạn là một người mẹ, người vợ, bài học là gì? Tất cả mọi sự kiện đều là bài học. Dù đó là một căn bệnh ung thư, một cuộc đời khuyết tật, một trải nghiệm phản bội, tất cả đều là bài học. Tất cả mọi vai trò đều có bài học, dù bạn làm cha, làm chồng, làm ông, làm cháu, làm con, làm học trò, làm công nhân, làm bác sỹ… đều có bài học. Tất cả mọi thứ bạn nhìn thấy trên thế giới này đều ẩn chứa bên trong một bài học nào đó!
Khi nhìn một cái cây, bạn chợt nhận ra cái cây có những phẩm chất hết sức tuyệt vời. Cái cây đại diện cho sự thông thái, trí tuệ, sự chuyển hóa, vì cái cây có thể hít cacbonic và thải ra oxy, rất cần thiết cho sự tồn tại của chúng ta. Cái cây chuyển hóa điều tiêu cực thành điều tích cực. Cần rất nhiều trí tuệ và sự khôn ngoan thì mới làm được như vậy... Vì sao người ta thích ngồi đọc sách bên một cái cây? Vì họ được nhận bóng mát từ cái cây đó. Vậy thì cái cây có phải nỗ lực để chứng tỏ, để thể hiện bất cứ điều gì hay không? Không cần. Nhưng tại sao lại có nhiều người muốn ngồi đọc sách gần một cái cây như thế? Newton cũng ngồi gần cái cây, chuyện kể là, một quả táo rơi trúng đầu, và rồi ông ấy phát hiện ra luật hấp dẫn. Cũng thế, nếu bạn có trí tuệ, sự thông thái, khả năng chuyển hóa, thì bạn có thể biến năng lượng xung quanh nơi bạn sống, nơi bạn hiện diện, thành một nơi có bầu không khí vô cùng trong lành, giống như bóng mát của cây tỏa ra. Người bên cạnh sẽ được thụ hưởng "bóng mát" đó từ bạn. Bạn có thể cho đi những gì bạn có một cách hồn nhiên, thật hồn nhiên như một cái cây. Chỉ một cái cây, cũng có rất nhiều bài học cho chúng ta.
Tương tự, bài học từ biển là gì? Ta hiểu rằng, biển là nước, ở trong ngôn ngữ tâm linh thì nước tượng trưng cho cảm xúc. Ta cũng có câu hát "lòng mẹ bao la như biển thái bình". Vì lòng mẹ bao la, có thể dung nạp được tất cả mọi loại cảm xúc, dù con cái có làm điều gì, người mẹ vẫn có thể ôm con vào lòng... Khi là một người mẹ, bạn có thể dung nạp rất nhiều cảm xúc, học cách để chúng không quấy nhiễu được bạn. Hãy tưởng tượng, bạn bỏ bùn vào một ly nước, ly nước sẽ vẩn đục, nhưng nếu bạn bỏ bùn vào biển cả, sẽ chẳng có điều gì xảy ra cả. Như vậy, biển có thể dung nạp được tất cả, biển là nơi tất cả mọi con sông trên đời này đổ về. Bởi vì biển có phẩm chất "khiêm hạ", nên biển đặt mình thấp hơn tất cả. Chính vì điều đó nên mọi con sông đổ dồn về biển. Khi quan sát biển, ta "thiền" về biển, ta có thể hiểu được bài học về khả năng dung nạp cảm xúc, tình yêu của một trái tim rộng lớn bao la, khả năng dung chứa và tha thứ được cho nhiều người, hay đó là phẩm chất khiêm hạ - đặt mình dưới thiên hạ, cả thiên hạ sẽ "chảy" về mình.
Như thế, ta hiểu rằng, tâm linh không phải là mê tín, không phải là ma quỷ, không hẳn là đi chùa, đi nhà thờ như một nghi lễ, một thói quen. Tâm linh cũng không hẳn là học thuộc kinh kệ, hay lạm dụng việc tham gia vào những cái "chợ tâm linh" trên mạng, để rồi chính mình bị rối ren, giữa một "mê hồn trận" nào là Phật giáo nguyên thủy, Thiền tông, Thiên chúa, Thượng đế, Hồi giáo, Tantra… Để rồi, chúng ta cũng không biết sự thật là gì, chỉ "nạp" dày thêm kiến thức vào đầu, mà lại không thực hành để mở rộng trái tim của mình. Tâm linh không hẳn là những cái đó. Tâm linh chỉ đơn giản là bạn thực hành và đón nhận bài học để trở nên tiến hóa hơn. Những người tâm linh là những người có khả năng đón nhận, tiếp nhận bài học, để chuyển hóa cái tôi của chính mình. Hay nói cách khác, tâm linh là nhìn đâu cũng thấy được bài học. Khi Thiền Thức Tỉnh ta nhìn ra bài học, thức tỉnh rất nhiều bài học cho tâm thức của mình. Đó chính là tâm linh. Từ tất cả những sự kiện, tất cả những vai trò, tất cả những biểu tượng, sự vật, hiện tượng xảy ra trong cuộc sống, đều có thể giúp ta thức tỉnh bài học. Từ đó, ta tích hợp bài học vào trong lối sống hằng ngày, và trở nên tiến hóa hơn…
Bởi vì, tâm là phẩm chất, còn linh là bài học. Tâm linh tức là ta có mặt trên "trường học" trái đất, để trải nghiệm, sáng tạo và học bài học thông qua sự kiện, vai trò, tình huống để nhận ra những phẩm chất cần thiết. Từ đó tích hợp những phẩm chất vào tâm thức, và trở nên tiến hóa hơn.
Dòng chảy tâm thức tiếp tục tái sinh và mang theo những bài học đã hoàn tất, lẫn những bài học còn dang dở. Vì một bài học, nếu bạn chưa học được, nó sẽ không ngừng quay trở lại với bạn. Một ví dụ về tình yêu, có những người yêu lầm một người đàn ông vũ phu, họ không chấp nhận, chuyển sang yêu một người đàn ông khác có vẻ tri thức hơn, nhưng người đó vẫn tiếp tục sử dụng bạo lực với họ. Họ kết thúc mối quan hệ, và lại tiếp tục với người đàn ông khác... Nhưng nếu chưa học được bài học, dù có yêu bao nhiêu người đàn ông, nhiều khả năng, bạn sẽ chỉ gặp lại "bình mới rượu cũ" mà thôi. Cho đến khi, bạn bắt đầu thiền, quy hồi về một số ký ức, bạn nhận ra sâu thẳm trong giai đoạn "đứa trẻ bên trong" (inner child), bạn có những ký ức liên quan đến bạo lực gia đình. Khi lớn lên, bằng lý trí, bạn có thể "ép" mình quên đi, như một cơ chế "tự phòng vệ", để có thể "sống sót". Nhưng bên trong tâm thức, những ký ức đó chưa bao giờ được đối diện, chưa bao giờ được chuyển hóa. Do đó, khi lớn lên, bạn "sáng tạo" ra toàn bộ cuộc đời mình, như một thước phim được lặp đi lặp lại, "tái đi tái lại" ký ức đó trong những năm đầu đời - có liên quan đến bạo hành. Khi một người chưa bao giờ thanh tẩy được ký ức này, chưa thể mang theo bố mẹ trong tim với lòng trắc ẩn, chưa bao giờ thực sự buông bỏ được những ký ức đó. Vô thức của người đó sẽ hấp dẫn những người đàn ông có "hạt giống" bên trong liên quan đến sự bạo hành. Bởi vì, chính người đàn ông bạo hành kia cũng có rất nhiều tổn thương liên quan đến bạo lực gia đình thuở nhỏ. Cho nên, không phải ngẫu nhiên mà hai người này lại được "kết duyên" để đến với nhau. Nếu như bạn đã tu tập tâm linh thì bạn sẽ hiểu rằng trên đời này không có gì là ngẫu nhiên cả. Dù là những điều có vẻ ngẫu nhiên nhất cũng không phải là ngẫu nhiên, bởi vì vũ trụ là một siêu máy tính, xử lý tất cả mọi chi tiết, dù là chi tiết nhỏ nhất. Cho nên, điều đó không phải là ngẫu nhiên, không bao giờ là ngẫu nhiên… Như thế, nếu cô gái ấy không đối diện, không nhận ra bài học, thì cô ấy sẽ tiếp tục gặp lại thử thách tương tự. "Vòng lặp" có thể là vô tận. Tất cả tuỳ vào tự do ý chí của cô ấy.
Lúc nhỏ bạn đi học, bạn thi cấp 1 để lên cấp 2, nếu thi rớt thì bạn sẽ phải thi lại, thậm chí là học lại. Vũ trụ vận hành giống như thế. Chúng ta có mặt ở "trường học" trái đất này, và chúng ta sẽ gặp rất nhiều thử thách, nhiều bài học, để "test" mình. Gần đây, có những người gặp những bài kiểm tra lên đến hàng trăm tỷ đồng tiền từ thiện (về sự cố từ thiện của nhiều người nổi tiếng gần đây, ở thời điểm khi bài giảng này được chia sẻ với đại chúng). Nếu chưa học được thì sao, ta sẽ phải học lại, và thi lại, cho đến khi nào? Đến khi "tốt nghiệp" thì thôi. Nếu bài học đến, ta né tránh bài học, bài học sẽ lại đến, ta từ chối bài học, và bài học vẫn đến, ta trì hoãn bài học, nhưng bài học vẫn đến, ta chối bỏ bài học, và bài học tiếp tục đến, ta cố tình không học được bài học, thì chắc chắn bài học sẽ lại quay trở về với ta… "Chạy trời không khỏi nắng". Đó chính là cơ chế. Chúng ta không thể trốn được "những bài học" cần thiết. Chúng ta có thể dành cả cuộc đời để trốn tránh những bài học quan trọng, nhưng khi tái sinh vào một kiếp sống khác, ta vẫn sẽ gặp lại bài học đó, và phải bắt đầu lại từ đầu. Nếu như có một kiếp, bạn làm rất nhiều điều tốt đẹp, qua kiếp sau bạn rất giàu có, nhưng bạn chưa học được bài học về sự giàu có. Bạn trở nên xấu xa, đê tiện, và chỉ muốn giàu có thêm nữa, bất chấp thủ đoạn. Bạn dùng tiền để làm những điều xấu xa, thì qua kiếp sau, bạn sẽ nghèo khó trở lại. Và bạn sẽ vô cùng, vô cùng, vô cùng khó khăn về tài chính, vì bạn vẫn chưa học được bài học về ý nghĩa của sự giàu có. Có những bài học cần rất nhiều kiếp sống mới có thể học được, như bài học về tình yêu vô điều kiện, bài học về sự tôn trọng, bài học phụng sự trong vô ngã…
Vậy thì, mục đích khi bạn có mặt ở đây, đọc những dòng chữ này, là để tiến hóa hơn về mặt tâm linh. Nghĩa là nhận được bài học, để phát triển phẩm chất, và đức hạnh của mình. Tất cả mọi thứ xảy ra trên đời này, đều có lý do của nó.
Và giờ, hãy ngẫm nghĩ những điều bạn vừa đọc, và viết xuống 1 bài học mà bạn tâm đắc, hoặc 1 bài học mà bạn muốn tích hợp nhiều hơn trong lối sống hằng ngày của mình: Trước khi thực hành, hãy luôn phát ra ý nguyện thuần khiết. Ý nguyện thuần khiết là gì? Đó là ý nguyện luôn dựa trên nền tảng của việc học được bài học, phát triển phẩm chất, vun bồi đức hạnh. Hãy luôn luôn đặt câu hỏi và vũ trụ sẽ cho bạn những thông điệp.
Hãy đặt ra một câu hỏi cho chính mình, bài học mà chúng ta đang đối diện vào lúc này là gì? Covid-19 vừa qua, nhưng nó có thật sự đã qua rồi hay không? Hay chúng ta đang phải đối mặt với những bài học mang tính chu kỳ, và lặp lại? Cách đây 100 năm, chúng ta đối diện với dịch cúm Tây Ban Nha, đã gây thiệt hại đến hàng triệu người trên thế giới. Đến năm 2003, bạn có còn nhớ đại dịch Sars chứ? Nhân loại phải đối diện với một đại dịch mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khi đó đã liệt kê đây là đại dịch trên toàn cầu. Khi đó, WHO đã cảnh báo đại dịch này cực kỳ nguy hiểm, nó lan tỏa ra toàn cầu, nhưng khắp thế giới khi đó chỉ có khoảng hơn 10. 000 người nhiễm Sars thôi, vậy mà đã là đại dịch toàn cầu rồi đấy. Nhưng đến năm 2021, số ca nhiễm Covid-19 tính riêng tại Việt Nam mỗi ngày có lúc còn vượt qua số ca nhiễm Sars của cả thế giới vào năm 2003. Và, vì sao dịch Covid-19 còn được gọi là dịch Sars-Covi-2. Số 2 mang biểu tượng của sự lặp lại (đã là lần thứ 2). Năm 2003, vũ trụ đã gửi đến một thông điệp, đó là một tín hiệu, một cảnh báo nho nhỏ: "Đây, hãy chú ý đến điều này nhé!" Và, thông thường, một cảnh báo sẽ kéo theo một hậu quả lớn lao hơn, nếu như chúng ta không để ý đến. Cuộc sống chính là như thế. 17 năm sau, chúng ta có một "tai hoạ" thực sự, đó là Sars-Covi-2, hay còn gọi là Covid-19. Đó cũng là lý do cuốn sách này ra đời. Để bài học thôi không còn lặp lại. Vì tận cùng, sau tất cả, điều mà chúng ta hướng đến là "sự chuyển hóa". Và chúng ta – là một phần của sự chuyển hóa – của nơi chúng ta được sinh ra – đó là Việt Nam, cũng như toàn bộ thế giới này.
Đại dịch Covid-19 đã cho ta rất nhiều bài học. Bạn càng thấu hiểu về bài học, bạn càng dễ dàng để chữa lành. Bạn càng thấu hiểu biểu tượng Covid, bạn càng có "vắc xin nội tâm", thứ vắc xin mạnh hơn tất cả những loại vắc xin khác trên đời. Như vậy, thật sự thì, bài học của Covid là gì? Nếu chúng ta không muốn biết, và không nhận ra bài học, bài học sẽ lặp lại. Tất cả chúng ta đều không muốn điều đó xảy ra. Phải không?
Covid, nếu quan sát kỹ, bạn thấy nó có hình dạng giống quả cầu gai, tua tủa. Nếu cấu tạo như vậy, bạn thử cắt ra ở một phương diện, sẽ thấy giống như một vật có những cái gai "đâm" lên, trông rất giống một chiếc vương miện. Đó là lý do mà virus Covid còn được gọi là virus Corona, vì Corona có nghĩa là "vương miện".
Vậy vương miện có ý nghĩa là gì? Tất cả mọi thứ đều có mặt tích cực và mặt tiêu cực. Chúng ta đang tồn tại trong một thế giới nhị nguyên, nghĩa là có "cộng" và "trừ", có tích cực và tiêu cực. Thế giới này có ngày và đêm, có âm và dương, có sáng và tối. Trong lập trình máy tính, ta có "0" và "1". Chúng ta đang tồn tại trong một thế giới nhị nguyên. Tương tự, biểu tượng vương miện có điểm tích cực và điểm tiêu cực, có điểm cộng và điểm trừ. Điểm tích cực của vương miện là gì? Đó chính là sự tự tin, tỏa sáng. Nhưng, điểm trừ của vương miện chính là sự thổi phồng bản ngã. Đó là phức cảm tự tôn. Là những mô thức hành xử như là công chúa, hoàng tử, một vị vua hay một vị hoàng hậu (những người đội vương miện). Bạn muốn có thẩm quyền, đặc quyền - những quyền lợi đặc biệt. Bạn muốn nhận được nhiều sự ưu ái trong cuộc sống. Bạn không muốn xếp hàng chờ khi đi máy bay, khi vào bệnh viện. Bạn muốn được xử lý nhanh hơn người khác, trước tất cả mọi người. Bạn có cái tôi quá lớn, nên có sự chia biệt với mọi người. Vì thế, biểu tượng của virus Corona là chiếc vương miện, nhắc nhở chúng ta bài học về "cái tôi". Chúng ta đã ve vuốt bản ngã của mình quá lâu. Chúng ta đã sống với năng lượng dính mắc vào vật chất quá nhiều. Vật chất không có gì sai. Nhưng khi vật chất leo thang, trở nên quá cực đoan, chúng ta sẽ bị mất cân bằng về yếu tố tinh thần. Khi vật chất leo thang và những giá trị tâm linh bị hủy hoại, những giá trị đạo đức không được xem trọng. Nhiều nguyên tắc đã bị phá vỡ. Khi đó, Covid đến như một lời cảnh tỉnh, nhắc nhở con người hãy chú ý hơn về sự cân bằng, chú ý hơn về khía cạnh tinh thần.
Chúng ta đã nói quá nhiều, đã hướng ra bên ngoài quá nhiều, đã có nhiều tranh cãi, nhiều mâu thuẫn, nên Covid dạy chúng ta bài học về đeo khẩu trang. Vậy chiếc khẩu trang có ý nghĩa gì? Đó là hãy shut–up (im lặng), hãy hướng vào bên trong, lắng nghe nhiều hơn, thấu hiểu nhiều hơn, thay vì tranh cãi, tranh luận, mâu thuẫn với nhau. Và còn gì nữa? Chúng ta không được ra đường, phải ngồi nhà, bị phong tỏa, bởi vì chúng ta cần phải… ngồi xuống và thiền. Chúng ta đã "cố lên" nhưng số ca nhiễm vẫn cứ "lên", vậy sao ta không ngồi xuống (và thiền), để nó "xuống"? Covid đã khiến rất nhiều người bắt đầu nhìn lại, bắt đầu thức tỉnh tâm linh. Cho nên, Covid là "nguy" nhưng cũng là "cơ", trong nguy có cơ, đó cũng là cơ hội để ta tiến hóa hơn về tâm linh. Khi hiểu được tất cả những điều này, ta sẽ thấy những cơ hội mới mở ra. Ta hiểu rằng trí tuệ tâm linh là trí tuệ dẫn dắt. Khi thật sự có được trí tuệ tâm linh, chúng ta có khả năng làm việc để chuyển hoá lòng tham, sự sân hận, sự vô minh của mình. Từ đó, ta phát triển được trí tuệ kinh doanh, trí tuệ về cảm xúc, trí tuệ về mối quan hệ, trí tuệ xã hội… Nhưng ta hiểu rằng, trí tuệ tâm linh là trí tuệ dẫn dắt, kéo theo những trí tuệ khác khai mở. Đó là lý do ta cùng thiền với nhau.
Thiền Thức Tỉnh để làm gì? Chỉ là để thức tỉnh thôi. Chúng ta thiền, để thức tỉnh những bài học, tất cả những bài học cần thiết, để tiến hóa hơn về tâm linh, và khi đó, bạn sẽ thức tỉnh được sự thật về mình, về vũ trụ này.
Hãy chuẩn bị cho sự thực hành – ở ngày đầu tiên. Một bài tập khởi động để bắt đầu chính thức học Thiền Thức Tỉnh vào ngày thứ hai.
Dừng lại một nhịp
Điều gì trong chương này đang chạm đến bạn? Hãy ngồi yên và để nó lắng xuống.