Suối nguồn yêu thương và rộng lòng thứ tha: thiền để yêu chính mình

Trích từ sách Ai Cũng Thiền Được · Tạ Minh Tuấn

Phần này nói về

Đoạn trích thuộc Phần 1 «Sao phải thiền?» của sách Ai Cũng Thiền Được, gồm hai mục «Suối nguồn yêu thương» và «Rộng lòng thứ tha». Tác giả dùng hình ảnh người «ăn mày tình yêu» để nói về sự thiếu thốn bên trong, cho rằng chỉ khi đủ đầy mới cho đi được, và xem tha thứ bắt đầu từ việc yêu chính mình; thiền, trong đó có Thiền Tâm Từ, được nêu như cách nuôi lại nguồn yêu thương ấy.

Trang này trích một đoạn liền mạch của phần đọc thử; đọc trọn cả phần trong Inti Treasury.

SUỐI NGUỒN YÊU THƯƠNG

Mô thức của một người ăn xin là gì?

Tất nhiên là… ăn xin - từ người có, từ người đủ đầy hơn.

Bởi vì người ăn xin đang thiếu thốn mà, nên không thể cho được, mà cần phải nhận, nhận từ người cho. Họ đi "xin ăn".

Vì bạn không thể cho đi cái mình không có. Hẳn vậy, chỉ khi có, bạn có thể cho, chỉ khi đủ đầy, bạn có thể trao tặng đến người thiếu thốn hơn mình.

Vậy nên, người ăn xin luôn muốn tìm đến người đủ đầy. Bạn vẫn thường hay chứng kiến chuyện này, đúng không?

Khi tìm ra người đủ đầy, họ sẽ "lấy" từ người đủ đầy, cái mà mình thiếu thốn.

Bạn đang nghĩ đến tiền ư?

Không đâu. Không chỉ tiền đâu. Thứ thậm chí còn phổ biến hơn, là… "ăn xin" tình yêu, hay "ăn mày" tình yêu.

Khi một người thiếu thốn tình yêu từ bên trong, họ đang "ăn mày" tình yêu.

Họ cần một người có đủ đầy tình yêu, và có thể quan tâm, chăm sóc, yêu thương, hay nói tóm lại, là có thể trao tặng họ thứ tình yêu mà họ khao khát.

Nhưng, cuộc đời này thật thú vị.

Bạn sẽ hấp dẫn người-mà-bạn-là. Vì bên trong bạn có quá nhiều rung động cộng hưởng với người đó. Và, đây là bài học chung cho cả hai. Nên, vũ trụ sắp xếp cho cả hai gặp nhau, để cùng học một bài học, và tiến hoá hơn.

Thế nên, khi bạn là một-người-ăn-mày-tình-yêu, bạn sẽ hấp dẫn một-người-ăn-mày-tình-yêu khác, y như bạn.

Dù rằng, thoạt nhìn, điều này có thể được ngụy trang một cách rất khéo léo. Kẻ ăn mày kia có thể được "che dấu" dưới một lớp vỏ bọc ban đầu. Lúc mới quen, là một người rất quan tâm, chăm sóc, giàu tình yêu thương. Vũ trụ đôi khi cũng thật biết "trêu người", và cuộc đời cũng thật lắm éo le…

Chỉ khi quen lâu, hay sống chung một thời gian, người ta sẽ mệt mỏi vì không còn có thể mang "mặt nạ" được nữa. Mèo lại hoàn mèo. Họ sẽ "lộ nguyên hình", cũng là một người ăn xin như bạn.

Và đó, là khi hai người ăn xin gặp nhau. Chà, hai tên ăn-mày-tình-yêu gặp nhau, và "tên" nào cũng kỳ vọng rằng "tên" còn lại sẽ cho mình cái mình thiếu thốn, cái mình mưu cầu, cái mình cần - Tình yêu. Đây trở thành tình huống tồi tệ. Vì, hai tên ăn mày đang ăn mày tình yêu của nhau.

Hỡi ôi, ta không thể cho đi cái ta không có. Diễn biến tiếp theo là, cả hai sẽ liên tục làm cho nhau thất vọng. "Anh không yêu em gì hết". "Em không biết quan tâm anh". Càng thất vọng, họ lại càng phàn nàn, càng giận dữ, càng yêu cầu người kia phải thế này, thế kia, tình yêu lại chết thêm một ít nữa, dù nó chẳng có nhiều nhặn gì. Những cuộc cãi vã với tần suất ngày càng nhiều. Cho đến một ngày, không thể hoà giải được nữa. Buông. Là buông, thế thôi. Nói cho hay ho là vậy. Nói trần trụi hơn là chia tay, là "bỏ nhau". Nhưng, "bỏ nhau" cho đến bao người? Khi nào mới học được bài học?

Một thiền sinh gặp tôi, bạn ấy nói rằng không hiểu sao, bạn ấy luôn rất quan tâm đến người mình yêu, nhưng người đó luôn từ chối bạn, đã 4 lần rồi. Bạn thật đau khổ. Bạn hỏi tôi bài học của bạn là gì?

Bài học của ai, người đó nên tự nhận ra. Bạn có thể Thiền Thức Tỉnh, và tu tập, để nhận ra bài học. Ở đây, chỉ xin phép chia sẻ với bạn đọc để chúng ta cùng nhau nghiệm ra một điều gì đó.

Thật ra, bạn ấy có mô thức "phụ thuộc cảm xúc" (emotional dependency), bạn rất phụ thuộc cảm xúc vào người khác. Bạn cần chuyển hoá mô thức này. Ngoài ra, sự thật là, bên trong bạn rất thiếu vắng (lack of) tình yêu và sự quan tâm. Chính vì thiếu vắng, bạn mới trao đi, thực ra là để nhận lại chính điều đó - nhận lại tình yêu và sự quan tâm mà bạn hằng mong mỏi từ người khác. Cho dù ngoài mặt có thể nói rằng mình cho đi vô điều kiện, không cầu mong nhận lại, thì cái kỳ vọng đó nó vẫn còn, nhiều nữa là khác. Điều này rất vi tế, nhưng chỉ khi một người đối diện với sự thật, họ mới nhận ra mô thức ấy có rất nhiều nơi mình. Bạn ấy cần chuyển hoá mô thức này. Bởi vì, khi bạn cho đi theo cách đó, sự "thiếu vắng" bên trong chỉ ngày một nhiều hơn. Đồng thời, cách mà bạn quan tâm - với nguồn năng lượng đó - có thể làm người khác khó chịu, vì linh hồn họ cảm nhận được, nên họ chỉ muốn tách ra, rời xa bạn… Phản tác dụng!

Đó cũng là lý do vì sao kẻ-ăn-xin-tình-yêu, thoạt đầu, lại trông có vẻ rất giống người-cho-đi-tình-yêu. Vì họ cho, để được nhận lại. Họ mưu cầu nhận lại, vì bên trong họ thật ra cũng rất thiếu thốn. Cho đến khi "lật mặt", hai "tên" ăn mày sẽ sống chung với nhau, than trách đời mình thế là đã "xong", đã "lỡ", và tiếp tục thất vọng đến cuối cùng…

Có, thì cho được. Hãy quay lại "lấp đầy" tâm hồn mình, với tình yêu. Thiền, hay tu tập, không phải là ngắt sự kết nối với ngọn suối ấm áp của tình yêu bên trong mình. Người tâm linh là người có nhiều cảm xúc. Mọi cảm xúc đều có giá trị, đều cần được tôn trọng. Thiền có thể giúp bạn kết nối với tình yêu, với suối nguồn yêu thương ấm áp từ bên trong.

Nay, bạn bình an, bạn hạnh phúc, bạn là tình yêu. Bạn có thể cho đi. Bạn có thể trao tặng. Khi đó, bạn càng trao đi, bạn càng hạnh phúc. Tình yêu bên trong bạn ngày càng tỏa sáng và lan tỏa. Vì suối nguồn yêu thương này là vô tận, bạn có thể kết nối, thụ nhận, và trao đi tình yêu không giới hạn từ đó.

Nhưng trước hết, bạn cần có tình yêu dành cho chính mình.

Hãy thiền, để học cách yêu bản thân mình.

RỘNG LÒNG THỨ THA

Nếu bạn thực sự yêu chính mình. Bạn sẽ có khả năng tha thứ.

Vì khi yêu chính mình, bạn có thể tha thứ cho người quan trọng nhất cần được thứ tha.

Là chính mình!

Người quan trọng nhất, thế mà lại hay bị lãng quên nhất.

Khi hận thù một ai đó, ta thấy mình không thể nào tha thứ cho người đó, bởi vì ta cũng không thể chấp nhận chính mình. Chính ta đã cùng người đó "đồng sáng tạo" nên đau khổ vừa qua. Bởi lẽ, nếu không có sự "cho phép" của ta, không ai trên đời này có thể làm cho ta đau khổ. Ta đang "lừa dối" chính mình, để cảm thấy ổn hơn, bằng cách đổ hết mọi trách nhiệm, mọi sai lầm, và tội lỗi lên kẻ khác. Ta chưa sẵn lòng đối diện với sự thật.

Tất nhiên, mọi thứ luôn là một tiến trình. Nếu ngay từ đầu, ta đã ép mình phải nhận trách nhiệm. Đó sẽ là một nguồn năng lượng rất đè nén. Hãy thử tưởng tượng, một người chưa có đủ năng lượng để chấp nhận chuyện này, nhưng lại phải "tự kỷ ám thị" liên tục rằng: "Tôi nhận 100% trách nhiệm cho đau khổ này, tôi nhận 100% trách nhiệm cho sai lầm vừa qua". Có thể cảm nhận được, người này có phần tự khắc nghiệt với bản thân. Một tần số rung động thật nặng nề, khốc liệt…

Như thế không hẳn là sai, nhưng vẫn chưa đúng. Vì thiếu vắng đi năng lượng ấm áp của tình yêu. Mà tình yêu quan trọng nhất, là cho bản thân mình.

Vì thiếu tình yêu, sự tha thứ thực sự cũng không diễn ra. Khi đó, ta chỉ ép tâm mình phải tha thứ. Vì ta đọc được ở đâu đó nói rằng tha thứ là tốt. Nên: "Thôi, hãy cho qua, hãy tha thứ đi!". Ta tha thứ như một cỗ máy. Đè nén tâm mình rằng: "Bằng mọi giá, phải tha thứ". Điều đó có đúng đắn hay không? Ngoài miệng thì nói đã tha thứ rồi, nhưng tổn thương bên trong thì vẫn "cuồn cuộn dâng trào". Ta lại càng khổ hơn...

Nhiều kỹ thuật thiền như Thiền Tâm Từ có thể giúp bạn kết nối với nguồn năng lượng của lòng trắc ẩn, và thực hành việc tha thứ, hay nói cách khác - là mang người khác trong tim với tình thương, kể cả người đã từng gây ra đau khổ cho mình. Sự khác biệt, bây giờ bạn không còn tha thứ trong đè nén nữa. Mọi thứ rất tự nhiên. Rất sẵn sàng. Bạn đã thực hành. Thiền đã cho bạn đủ đầy năng lượng của tình thương. Bạn thực sự có thể buông bỏ, và bước tiếp.

Khi đó, tình yêu sẽ thay thế cho hận thù, bạn có đủ năng lượng để tha thứ, để buông bỏ. Trái tim của bạn sẽ nhẹ nhõm, bạn sẽ cảm thấy như "gạt đi" được tảng đá lớn đè nặng lên tim mình bấy lâu nay. Bạn mỉm cười, nhìn về tương lai, và thấy bây giờ mình mới thực sự tự do - tự do khỏi những chấp ngã bấy lâu nay. Bạn thực sự sống. Cuộc sống ơi, chào mi!

Tha thứ, trước hết là vì chính bản thân mình.

Sách có bàn về lợi ích của thiền với sức khoẻ thể chất và tinh thần, nhưng chính tác giả viết thiền chỉ là phương thức bổ trợ: người đang điều trị không nên tự ý đổi cách điều trị và cần tham khảo bác sĩ.

Đọc trọn phần khác của sách