Trích truyện chương 1: «những đêm tối» và những ngày đi dạy gia sư

Sang phần hỏi – đáp, bạn sinh viên nào cũng mang đến thật nhiều câu hỏi cần lời giải đáp, bởi có lẽ các bạn luôn muốn học hỏi. Chẳng có gì lạ, những cô cậu sinh viên đang tập tễnh học cách trở thành công dân toàn cầu, những chủ nhân tương lai của đất nước là phải thế. Vả lại, các bạn cũng biết đấy: Trong một không gian hội ngộ đặc biệt như thế, khi cảm xúc trào dâng, chẳng ai nỡ lòng giấu giếm mọi công thức của thành công và bí mật của hạnh phúc cả; và cũng vì chẳng biết bao giờ các bạn ấy và tôi mới lại có được cơ hội gặp gỡ, sẻ chia chân thành thế này.

Có những bạn giơ cả hai tay xin hỏi, có bạn lại đứng lên cả ghế để gây sự chú ý. Mọi người đắm mình vào kiến thức và kinh nghiệm.

Và rồi, chỉ còn một câu cuối cùng để hỏi, ai ai cũng muốn giành về mình. Bỗng đâu đó ở phía cuối hội trường, giọng nói của một cô gái Tây Nguyên thốt lên đầy mong mỏi, xen lẫn nỗi lo lắng, vội vàng như thể sợ tuột mất cơ hội.

"Anh ơi! Xin cho em được hỏi!"

Ánh mắt đen láy, trong veo, thuần khiết nhưng đầy nội lực của cô làm mọi người khựng lại, lặng im lắng nghe cô nói. Vẫn giọng nói thanh mảnh nhưng không hiểu vì sao tôi cảm nhận được sự kiên cường, không dễ dàng từ bỏ như chính con người nơi mảnh đất ấy.

"Trước bình minh luôn là đêm tối, vậy những đêm tối của anh đã diễn ra như thế nào?"

Tôi lặng người trước câu hỏi của cô sinh viên.

Đúng vậy, tôi đã phải trải qua thật nhiều đêm tối! Có những đêm tối bất ngờ ập đến bao trùm lấy tất cả, đáng sợ đến rợn người. Những tưởng sự sai lầm, thất bại như những cơn sóng dữ gầm gừ, hăm he cuốn trôi đi tất cả tiền bạc, danh vị, nhưng… KHÔNG!

Trước bình minh luôn là đêm tối!"

Tôi nhắm mắt, và bắt đầu hồi tưởng lại...

Vươn tầm mắt ra xa là đầm sen xanh mướt mát, là bầu trời trong vắt sải cánh chim chao lượn...

Ngược thời gian đi về nơi tôi của ngày ấy: trắng trẻo, tóc hai mái, dáng dấp thư sinh của cậu sinh viên năm hai vốn may mắn được nuôi dưỡng và giáo dục trong một gia đình gia giáo, nền nếp. Tuy khi ấy gia đình tôi không khá giả là mấy, nhưng nhờ đôi bàn tay khéo vun vén, chịu thương chịu khó của mẹ; đôi vai vững chãi, cật lực gồng gánh và đầy trách nhiệm của cha mà anh chị em chúng tôi được ăn học đầy đủ, chẳng mấy khi phải lao động cực nhọc phụ giúp gia đình. Tuổi thơ tôi êm đềm và hạnh phúc trong tình yêu thương và giáo dục trọn vẹn của mẹ cha như thế.

Một ngày nọ, tôi trở về nhà. Mẹ đón tôi bằng đôi mắt đỏ hoe, sưng húp tự bao giờ. Người đàn bà từng vượt qua những tháng ngày thiếu thốn cơm gạo, từng trải qua những cơn đau co thắt ruột gan, tưởng đâu chết đi sống lại khi sinh anh chị em tôi, vẫn thường trực nụ cười rạng rỡ trên gương mặt như những tia nắng đầu tiên của bình minh. Vậy mà hôm nay, nụ cười rạng rỡ ấy không còn nở trên môi. Tiến lại gần, mẹ ngã quỵ đổ rạp lên hai cánh tay tôi mà òa khóc.

"Thành... Toàn... ơi! Cha… con... bị… ung... thư… rồi!" – Tiếng mẹ tôi yếu ớt, run rẩy tới thắt lòng.

Cả bầu trời trong xanh hôm ấy sụp đổ trong tôi, trái tim tôi vỡ vụn thành trăm ngàn mảnh tan hoang. Khi ấy, đêm tối ập tới gia đình tôi bất ngờ quá, đau đớn quá! Mẹ ôm tôi, bà khóc nức nở vỡ òa như mưa. Đêm tối bị cơn mưa khuấy động, khoét thủng không gian, rơi lã chã như trăm ngàn mũi dao găm đâm đến tê tái, lạnh ngắt!

Khác với suy nghĩ của tôi, khi nhận được hung tin, cha tôi bình tĩnh đón nhận nó đến lạ. Vẫn là người đàn ông đầy trách nhiệm của gia đình, cha vỗ về mẹ và hứa rằng ông sẽ nghiêm túc điều trị theo phác đồ của bác sĩ, gia đình tôi sẽ nhanh chóng vượt qua khó khăn này mà thôi. Dẫu gia đình tôi ở bên nhau, liệu tình thân có làm mỗi trái tim chúng tôi ấm áp, nhất là với cha. Nhưng buổi chiều hôm ấy, bầu trời vẫn loang lổ từng vệt màu cô tịch, vô thanh vô thức rút cạn sinh khí. Đó vẫn là một ngày thật buồn...

Và điều lo lắng tiếp theo cũng đã đến, gia đình tôi dần gặp khó khăn về tài chính. Chi phí điều trị của cha ngày càng cao.

Kể từ khi phát hiện bệnh, ông không thể nhận thêm công việc bên ngoài nữa, tất cả chỉ còn trông chờ vào những đồng trợ cấp bảo hiểm của cha và tiền lương giáo viên của mẹ khi ấy. Mẹ tôi vốn là người phụ nữ kiên cường, đôi bàn tay khô ráp thoăn thoắt hay làm, chịu thương chịu khó. Mờ sáng, khi Mặt trời còn chưa ló dạng, gà còn chưa cất tiếng gáy, bà đã cọc cạch lái con xe cub 79 cũ mèm sang tận Thủ Đức mua từng mớ rau rồi lại chạy về chợ Thị Nghè bán, đổi lấy vài ba tờ tiền lẻ nhàu nát mặn vị mồ hôi.

Mẹ tranh thủ những ngày các con lên viện chăm sóc cha để lật đật đi "dạy thêm, dạy nếm" kiếm đôi chút tiền vun vén gia đình. Nhưng suy cho cùng, người phụ nữ ấy dẫu có giỏi giang cách mấy cũng chẳng thể gồng mình lên mãi để gánh vác cả gia đình khó khăn: Chồng đương bệnh nặng, con cái còn ăn học tốn kém. Gia đình tôi khánh kiệt thực sự!

Nhiều ngày liền tôi giấu mình trong phòng, sợ rằng chẳng đủ mạnh mẽ để làm điểm tựa tinh thần cho mẹ như cha, hay "bình tĩnh" như cách mẹ thể hiện cho các con và nhất là chồng thấy. Tôi sợ phải bắt gặp đôi mắt hốc hác vì lo lắng, thiếu ngủ của mẹ, hay khuôn mặt xanh xao, gầy mòn và ánh mắt xót xa của cha dành cho mẹ, rồi lại chẳng kiểm soát được cảm xúc mà yếu đuối òa lên khóc nức nở hay điên cuồng trong bấn loạn.

Không thể để mình tiếp tục bất lực tới vô dụng, tôi tìm mọi cách kiếm tiền để phần nào xoay xở phụ giúp gia đình, hay chí ít không còn là gánh nặng của mẹ cha. Tự nhủ không thể làm đôi mắt bậc sinh thành thêm thâm quầng.

Nhờ mẹ giới thiệu, cộng thêm "tiếng lành" ngoan hiền, học giỏi mà thầy cô, bạn bè hay khen ngợi đồn gần xa; ngoài những giờ cắp sách tới giảng đường, tôi đi làm gia sư. Vốn là cậu sinh viên trường Đại học Bách khoa ấp ủ trong mình ước mơ trở thành người kỹ sư giỏi, giờ đây tôi lại được các cô cậu học trò gọi một cách thân thương, trân quý bằng danh từ thiêng liêng đến tột cùng – "thầy". Còn nhớ ngày đầu tiên đi dạy, khi được cậu học trò tinh nghịch gọi tiếng "Thầy ơi!", tôi như chết lặng, ngỡ ngàng tới đê mê. Xen lẫn đó là cảm giác mà lần đầu tiên tôi nhận ra, ngoài trách nhiệm phụ giúp, đỡ đần gia đình, tôi còn mang trên mình trách nhiệm tuy gian khó nhưng lại vô cùng ngọt ngào của một "người thầy"!

Một buổi sáng mùa hạ ve kêu rả rích, dưới cái nóng hầm hập, thầy và hơn 20 trò vật lộn với bộ đề cương ôn thi đại học trong căn phòng chỉ vỏn vẹn 30m2. Bỗng đâu đó chưa thấy mặt đã nghe văng vẳng tiếng cười đùa.

"Sài Gòn có hai mùa, mùa nóng và mùa nóng... hết hồn phải không các em?! Ha ha ha…"

Đó là tiếng của Thành Nhân – cậu bạn thân từ thuở còn thả diều, bắn bi, mỗi sáng lại í ới gọi nhau đi học, sau này cùng tôi trở thành đôi bạn cùng tiến.

Tính Thành Nhân ham thích những điều mới lạ, nhanh chóng tiếp thu ngôn ngữ mới và đam mê tìm tòi những tiến bộ khoa học kỹ thuật, nên cậu thi vào ngành Công nghệ Thông tin.

Tôi thì ngay từ nhỏ đã luôn thắc mắc và tìm hiểu mọi quy luật để có thể làm mọi thứ một cách trật tự nhất, nên lớn lên tôi muốn có thể quản lý và vận hành công việc một cách có hệ thống. Vì vậy, tôi vào học ngành Kỹ thuật Hệ thống Công nghiệp. Đặc biệt, đây cũng là ngành học có sự giao thoa giữa kinh doanh và kỹ thuật, nên càng thích hợp, lý thú và gây phấn khích đối với chàng trai ham áp dụng tư duy hệ thống vào kinh doanh như tôi. Tuy không chung ngành và tính tình có phần khá khác biệt, nhưng có lẽ vì cả hai luôn đam mê học tập, nghiên cứu và đều ấp ủ trong mình giấc mơ làm những điều lớn lao cho xã hội, nên chúng tôi dành tất cả sự khác biệt để bù đắp cho nhau, cùng nhau thi vào Đại học Bách khoa, cùng nhau trải qua những tháng ngày học tập nghiêm túc, chăm chỉ và tử tế.

"Lớp đông vậy sao ông không tách làm hai ca? Thế này làm sao học được!" – Thành Nhân nhíu mày hỏi.

"Tụi nhỏ cần ôn thi nhiều quá, mà tui cứ hết việc gia đình tới làm đề án, nấn ná mãi chẳng thu xếp được thêm ca nào nữa."

Tôi đáp.

"Hmm..." – Thành Nhân buông tiếng thở dài.