Tiền là dòng sông chảy qua nhà bạn
Trích từ sách Giàu Từ Bên Trong · Tạ Minh Tuấn
Phần này nói về
Ba mục giữa chương 2 Ảo ảnh lớn nhất đời người. Tác giả ví tiền như dòng sông chảy qua nhà: dùng được, nhưng chưa bao giờ thuộc về mình, và ngôn ngữ kinh doanh cũng gọi là dòng tiền chứ không gọi khối tiền. Người chủ xây đê giữ nước vì sợ thì nước thành ao tù. Ông nói rõ mình không bàn về quỹ dự phòng, mà về động tác nắm chặt xuất phát từ nỗi sợ.
Trang này trích một đoạn liền mạch của phần đọc thử; đọc trọn cả phần trong Inti Treasury.
Dòng sông chảy qua nhà bạn
Bạn có một ngôi nhà và cạnh nhà là một dòng sông. Dòng nước chảy qua trước nhà, ngày này qua ngày khác. Nó phục vụ bạn rất nhiều việc: nước sinh hoạt, tắm rửa, giặt giũ quần áo, nấu nướng. Nó đem lại tiện nghi cho cuộc sống của bạn, giúp bạn chăm lo cho những người trong gia đình. Rồi sau đó, dòng nước ấy chảy tiếp, đến nhà bên cạnh, đến những người ở hạ nguồn. Và nước mới từ thượng nguồn lại chảy đến với bạn.
Bây giờ tôi hỏi bạn: phần nước đã chảy qua nhà bạn, nó có phải là của bạn không?
Bạn đã dùng nó, thật. Nó đã phục vụ bạn, thật. Nhưng nếu bạn đứng trước dòng sông và tuyên bố “dòng sông này của tôi, nước này của tôi”, thì đó là một ảo tưởng. Dòng sông chỉ chảy qua bạn. Nó chưa bao giờ thuộc về bạn.
Tiền cũng y như vậy. Tiền là một dòng chảy. Bạn có chi phí sinh hoạt, bạn nuôi sống bản thân và gia đình, xong rồi dòng tiền chảy đến với người khác, và từ tay những người đó, nó lại chảy tiếp đến những người khác nữa. Nó không thực sự là của bạn. Đến một lúc nào đó, bạn sẽ hiểu ra: tiền chỉ chạy qua tài khoản của mình.
Bạn là người đọc báo cáo dòng tiền mỗi tháng, bạn còn lạ gì điều này. Chúng ta gọi nó là dòng tiền, cash flow, chứ có ai gọi nó là “khối tiền” đâu. Ngôn ngữ kinh doanh đã nói lên sự thật ấy từ lâu. Chỉ là chúng ta chưa bao giờ để cho sự thật ấy đi từ khối óc xuống đến tận tim mình.
“Tất cả những dòng tiền đó chỉ đang chảy qua ngôi nhà kiếp sống lần này, nó chưa bao giờ thực sự trường tồn.”
Khi bạn xây đê quanh nhà mình
Một ngày nọ, người chủ ngôi nhà bên sông nảy ra một ý: “Dòng chảy qua nhà tôi là của tôi. Bây giờ tôi sẽ xây hai con đê chặn hai đầu, quây dòng nước lại quanh nhà. Không cho ai được dùng nước của tôi hết.”
Bạn biết điều gì xảy ra rồi đó. Nước bị chặn lại thì không còn sự lưu thông. Nước không lưu thông là nước tù đọng. Và nước tù là nước đục. Dòng nước từng trong lành, từng nuôi sống cả nhà, nay biến thành một vũng ao chết, chỉ vì một ý nghĩ: “nó là của tôi và tôi phải giữ nó lại.”
Người tìm mọi cách, mọi thủ đoạn để giữ dòng sông về mình, không cho ai hết, đó là một ảo tưởng. Tiền cũng vậy.
Bạn thử ngồi yên một phút và tự hỏi xem: trong đời sống tài chính của mình, con đê ấy nằm ở đâu? Tôi không nói về quỹ dự phòng. Chút nữa tôi sẽ nói rõ, tích lũy để dự phòng là việc bình thường. Tôi đang nói về động tác nắm chặt xuất phát từ nỗi sợ, cảm giác phải gom về, phải giữ khư khư, phải chặn dòng lại vì tin rằng chặn được dòng thì mình sẽ an toàn. Bạn điều hành doanh nghiệp, bạn biết rõ hơn ai hết: một doanh nghiệp mà dòng tiền ngừng luân chuyển là một doanh nghiệp đang chết, dù trên sổ sách nó có bao nhiêu tài sản đi nữa. Điều đúng với doanh nghiệp cũng đúng với một đời người.
Ngay cả người giữ tiền cũng không giữ được dòng chảy
Có một nghề mà xã hội giao cho việc “giữ tiền”, đó là nghề ngân hàng. Nhưng chính những người làm trong ngân hàng có lẽ nhìn thấy sự thật về dòng chảy rõ hơn ai hết. Ngày ngày, họ chứng kiến dòng tiền bạc chảy qua trước mắt mình, vào rồi ra, đến rồi đi, không dừng lại ở ai. Trong tài chính, tiền tệ luôn gắn liền với hình ảnh của nước và dòng chảy – từ tính thanh khoản (liquidity) cho đến dòng tiền (cash flow). Và ngân hàng chính là nơi điều tiết để dòng chảy đó luôn được lưu thông hiệu quả.
Nơi mà chúng ta tin tưởng nhất để cất giữ tiền của mình, rốt cuộc, cũng chỉ là một điểm mà dòng sông chảy qua. Dòng sông vẫn đang chảy, ngay cả khi con số đứng yên trên màn hình điện thoại của bạn.