CHƯƠNG 3: Khởi nguồn của yoga (tiếp 2)

người thờ phượng biểu tượng này – việc thờ cúng một biểu tượng nào thường có liên quan đến nguồn năng lượng mà biểu tượng đó đại diện, những gì mà người thờ phượng cũng khao khát có được trong cuộc sống của mình. Tuy nhiên, chúng ta đang sống trong một thế giới nhị nguyên vì thế mọi thứ đều có hai mặt, điểm cộng và điểm trừ. Ở phương diện tiêu cực, biểu tượng rắn có liên quan đến ba biến dạng chủ yếu, đó là: Dục, Vật chất, và cái Tôi. Bạn có thể nhận ra ba biến dạng này cũng là ba thử thách chính yếu và lớn lao bậc nhất đối với người tu tập tâm linh. Biết bao người tu tập đã tìm cách để có thể chuyển hóa dục, khi chuyển hóa không được, họ trốn chạy và đè nén nó. Nên có những pháp môn yêu cầu đệ tử của mình hoàn toàn kiêng dục. Dục ở đây có thể hiểu thoáng hơn, không chỉ là tình dục mà còn là dục vọng, là những nhu cầu (needs), bản năng (instinct), ví dụ như dục về ăn uống (tham ăn, tục uống, ăn uống vô minh như loài ngạ quỷ) cũng là một loại dục. Khi tu tập, ta trở nên thuần chất, giản dị hơn và giảm bớt nhiều nhu cầu bản năng dính mắc về dục. Vật chất cũng là một thách thức khác trên hành trình tâm linh. Cũng tương tự dục, biết bao người đã tìm cách để thoát khỏi sự ám ảnh và dính mắc vào loại năng lượng này, tuy nhiên họ có thể đi từ cực đoan này đến cực đoan khác. Họ có thể nhân danh buông bỏ để trốn chạy khỏi vật chất, nhưng kỳ thực trong tâm họ chưa bao giờ thực sự buông được vật chất, vì lẽ đó họ có thể vẫn mang trong mình nhiều biến dạng về vật chất và tiền bạc, kể cả khi đã là một vị thầy tu hay một vị cha xứ. Tất nhiên, vẫn có nhiều thầy tu và cha xứ với lối sống khiêm hạ, giản dị, đáng quý như những bậc chân tu. Tuy nhiên, nhiều người không nhận ra, kể cả vật chất cũng có những điểm cộng, và một con người tâm linh hoàn toàn có thể là một con người thịnh vượng. Tu tập tâm linh không có nghĩa là sự nghèo khó, khổ sở, đó vẫn chỉ là một thái cực chứ chưa phải là sự hợp nhất trọn vẹn thực sự. Cuối cùng, là cái Tôi, đó là sự "vơ vào mình", "đồng hóa mình với những thứ không phải là mình", nó bao gồm luôn cả dục và vật chất. Ta tu tập cốt cũng để làm việc với cái tôi của mình, để sửa mình, để khiêm hạ, cầu tiến và tiếp bước trên con đường khai tâm. Tuy nhiên, cũng tương tự như dục hay vật chất, người ta có thể chỉ chuyển đổi từ dạng này sang dạng khác còn bản chất thì vẫn nguyên vẹn, chỉ chuyển đổi chứ không chuyển hóa, tức là bình mới rượu cũ, một người có thể "giả vờ" như mình không còn cái tôi vật chất nhưng hóa ra họ đã sản sinh ra rất nhiều năng lượng của "cái tôi tâm linh" – vốn còn vi tế và nguy hiểm hơn bội phần vì cái tôi tâm linh này có thể tạo ra nhiều mô thức cực đoan, cuồng tín, có thể dẫn đến những hệ quả bạo lực một cách sai trái.

Loài rắn tượng trưng cho ba biến dạng chính yếu như trên. Không phải ngẫu nhiên mà trong Kinh Thánh, rắn là sinh vật đã dụ dỗ Adam và Eva ăn trái cấm (trái táo), vì khi ăn vào, sẽ bắt đầu có tâm trí, tâm trí là sản phẩm của cái tôi, có cái tôi thì sẽ có tâm trí, nếu vô trí (theo nghĩa tích cực), thì tất cả là một và không còn có sự chia biệt. Nhưng vì Adam và Eva đã có cái tôi, có tâm trí, nên bắt đầu có sự chia biệt, bắt đầu phân biệt giữa "mình" và "người", "nam" và "nữ", "thiện" và "ác", bắt đầu thấy xấu hổ, ngại ngần, bắt đầu có những biến dạng của một "cá thể" thay vì sự thuần khiết của cái "toàn thể", đó là những biến dạng liên quan đến dục và vật chất. Trong Kinh Thánh gọi trái táo là biểu tượng của sự hiểu biết, của tri thức, là ám chỉ tri thức của tâm trí, của não, của cái tôi, của sự chia biệt đơn thuần, đó là loại trí tuệ của khoa học hiện nay. Từ đó nhân loại mới được tạo ra và loài người mới là loài người như chúng ta biết đến hiện nay, với đủ cả những điều tốt đẹp và đầy rẫy những biến dạng, đủ cả những hỷ nộ ái ố… Câu chuyện ở vườn địa đàng mang những thông điệp sâu xa ẩn dụ về quá trình nhân loại được hình thành, từ cái Nhất Thể tạo ra các Cá Thể, những cái Tôi riêng với Tâm Trí riêng, với đủ cả điểm cộng lẫn điểm trừ, chiến tranh và hòa bình… Đó là một hành trình "ra đi để trở về" mà chúng ta cần có sự thức tỉnh tâm linh sâu sắc để thực sự hiểu thấu những ẩn dụ được viết đến trong kinh kệ, và không còn sa đà vào những học thuyết của tâm trí hay những diễn giải, lý luận mang tính chất học giả, những suy diễn của đầu óc, thay vì cái biết thực sự của chứng ngộ như một hành giả thực thụ.

Bạn còn nhớ chứ? Bao quanh hồ nước là khu vực với nhiều người tu tập. Tôi cũng ngồi thiền ở đấy đôi chút. Xung quanh đủ cả cơ man các trường phái. Có người thì hít thở theo những kiểu khác thường, pha trộn tí "giật kinh phong", rung lắc liên tục giống như đang bị "nhập". Tất nhiên, đó cũng là một phương pháp thực hành mà họ đang theo đuổi. Khi chúng ta thấu hiểu nguyên lý gốc rễ của một số kỹ thuật và trường phái, ta có thể đón nhận được… Có người thì hú hét lên như tiếng loài vật, lúc này giả tiếng con này, lúc sau hú lên tiếng con khác… Có người thì đơn giản là tập các tư thế Yoga. Nhiều người, nhiều kiểu, nhiều trường phái. Ở đây cũng hơi giống một cái "chợ tâm linh", nơi có nhiều "sạp", nhiều "quầy", và mỗi "gánh" tại "trình diễn" một "món". Tuy vậy, ta cũng có thể cảm nhận được năng lượng tinh tấn, quyết tâm "cạo đầu để cầu đạo" của những người khai tâm nơi đây. Điều đó là đáng trân trọng.

Bên trong còn nhiều khu vực rộng lớn khác, có nơi để trải nghiệm Yoga, có nơi để thực hiện những nghi thức thiêng liêng mang âm hưởng của Ấn Độ Giáo. Khi ta đã thấu hiểu vì sao một người lại thờ thần rắn, hay dương vật, những biểu tượng đó có điểm cộng và điểm trừ gì, họ mưu cầu những nguồn năng lượng nào mà các biểu tượng này đại diện, ta sẽ hiểu vì sao cũng có người thờ thần bò, thờ cá sấu hay một loài vật nào đó… Đôi khi, một số nghi thức còn mang màu sắc của hình thức và sự mê tín, hơn là dựa trên chân lý thực sự. Tuy nhiên, đó là những con đường, và những con đường này cần được thấu hiểu, trên nền tảng bước đầu chính là sự tôn trọng, chúng dựa trên những truyền thống và niềm tin lâu năm. Rốt cuộc thì, con đường cũng chỉ là con đường. Bất cứ con đường nào không thực sự dựa trên nền tảng của việc phát triển phẩm chất và đức tính, cho dù có vẻ ngoài hào nhoáng, hoành tráng đến đâu, cố khoác lên mình những lớp áo của sự bí ẩn, con đường đó không thể dẫn bạn đến với sự thật thực sự và sự tiến hóa thực sự. Giống như một ánh đèn hoành tráng được thắp lên, cũng chỉ có thể thu hút rất nhiều con thiêu thân lao vào. Hãy chuyển hóa con thiêu thân trong nội tâm của bạn.

Khi đi một vòng hết khu này, tôi vào căng tin và dùng một bữa chay kèm tráng miệng là món kem rất ngon. Nếu có một điều tôi quên chưa nói với bạn, thì đó là, đồ ngọt ở xứ Ấn đúng là những tuyệt tác. Những chiếc bánh ngọt được làm trông khá bắt mắt và hấp dẫn, khi ăn vào thì ngọt, béo, ngậy, ai không thích ngọt chắc sẽ thấy món ngọt ở đây quá ngọt và dễ ngấy. Tuy nhiên, nếu bạn đã quen thuộc và yêu thích đồ ăn nơi đây, có lẽ bạn sẽ yêu quý luôn cả những món tráng miệng hay đồ ngọt của đất nước này. Tại trung tâm này cũng bán món nước mía Ấn Độ uống rất ngon, vị thanh, lạ, khác hẳn mía Việt Nam. Nhiều người xem Ấn Độ là quê hương của mía. Người Ấn rất yêu thích món nước này, họ xem nó có giá trị sức khỏe vô cùng lớn, có thể giúp thanh lọc và làm sạch đường ruột.

Đến lúc ra ngoài lấy điện thoại, tôi nhận được email thông báo đã có xác nhận phòng, dù rất gấp nhưng đã có sự hỗ trợ cần thiết. Nếu bạn có kế hoạch đi đến nơi đây, bạn nên đăng ký từ thật sớm, để đảm bảo hết mọi sự. Bánh xe Pháp đã vận hành, và một lần nữa giúp tôi có thể ở lại đây thêm ít lâu, để càng thêm thấu hiểu...

Dọn đồ vào phòng, sắp xếp hành lý, tôi nghỉ ngơi thêm đôi chút rồi tiếp tục đi bộ, quan sát các khu vực khác còn rộng lớn hơn khu vực mà tôi đã đi lúc sáng (là khu vực mà dù không có đặt phòng, bạn vẫn có thể vào tham quan miễn phí) rất nhiều lần. Bởi vì nơi đây có tổng diện tích lên đến khoảng 50-60ha. Vô cùng rộng lớn. Nếu như có kế hoạch ở đây dài ngày, bạn có thể lên website của họ để đăng ký những chương trình trải nghiệm Yoga, từ 2-3 ngày đến 5-7 ngày và 21 ngày. Yoga chính là "đặc sản" chính của trung tâm này. Nếu như bạn nghĩ Yoga chỉ là những tư thế tập luyện, kéo giãn, giống như tập thể dục, thường thấy ở các trung tâm tại Việt Nam. Thì bạn cũng đúng một phần rồi đấy. Các tư thế ấy thiên về Asana Yoga là kiểu "Yoga thường thức" đã tinh gọn hóa thành các động tác thể dục phù hợp với nhận thức số đông, để được số đông hưởng ứng và tập luyện, lan tỏa ra toàn thế giới. Yoga không chỉ là như vậy, Yoga không chỉ là các bài tập thể dục, Yoga rộng và sâu hơn như thế. Yoga cũng là một con đường tâm linh, mà tôi gọi là "nghệ thuật của sự chuyển hóa và hợp nhất". Bạn có thể xem nó như một loại "thiền động" vì cơ thể chuyển động, kết hợp với những hơi thở tỉnh thức có chủ đích, và tâm trí quan sát thấu đáo các chuyển động này, để có sự kết nối với nhiều cấp độ cơ thể, từ vật lý tới năng lượng. Nên về nguyên lý thì cũng không khác thiền là mấy, có điều không phải "thiền tĩnh" mà là "thiền động". Bất cứ ai đang đi trên con đường tìm kiếm sự cân bằng từ bên trong (nội tâm) ra bên ngoài (thể hiện qua các tư thế vững chãi, giữ thăng bằng v. v..) , họ đang đi trên con đường Yoga, con đường trở thành một vị Yogi, con đường của Shiva.

Về cơ bản, Yoga giúp kéo giãn cơ, cột sống… có nhiều lợi lạc tốt cho sức khỏe. Thân và Tâm luôn có quan hệ tương đồng, nên ở đây cả thân thể và tâm hồn cùng đạt được sự cân bằng, khỏe mạnh và hợp nhất. Yoga vừa là một kiểu thiền động vừa là các bài tập giúp đả thông kinh mạch, để các đường dẫn năng lượng bên trong cơ thể "tuôn chảy" một cách mượt mà hơn, thông lạc hơn, không bị tắc nghẽn. Như thế sẽ hỗ trợ rất tốt cho thiền, vì Yoga tạo ra một sự chuẩn bị cần thiết, "nâng cấp" cơ thể (và cả tinh thần) lên một cấp độ tiếp theo để có thể trải nghiệm thiền sâu hơn nữa. Có thể hiểu, Yoga vừa là thiền, và vừa có tác dụng hướng đến mục tiêu là "thiền được" và "thiền sâu hơn được", để nhận được nhiều lợi lạc cần thiết trên con đường tu tập.

Vào 7 giờ tối hằng ngày, ở nơi có tượng Thần Shiva khổng lồ luôn có màn trình diễn nghệ thuật của âm thanh và ánh sáng, một câu chuyện sống động về Adiyogi được kể lại theo cách hiện đại, sinh động và hấp dẫn. Tôi đang có mặt ở đây, kể lại câu chuyện này với bạn ở đầu chương, câu chuyện về vị Yogi đầu tiên…

Bạn có biết vì sao khi đi chu du ở nhiều nơi, bạn hay bắt gặp những pho tượng khổng lồ, ví dụ tượng Phật khổng lồ, tượng Thần lớn nhất…?

Ở khía cạnh tích cực, đều này thể hiện khía cạnh siêu việt của nhân vật hay biểu tượng này, vượt ra ngoài mọi nắm bắt hình dung, giúp người chiêm ngưỡng phá vỡ những giới hạn trong tâm trí, phá chấp về hình tướng trong suy nghĩ của mình. Đồng thời, nó cũng có tác dụng marketing rất tốt và sẽ thúc đẩy sự thịnh vượng về tài chính cho khu vực ấy.

Tuy nhiên, một pho tượng Phật khổng lồ, quá khổ, to lớn nhất, giành kỷ lục Guiness này, kỷ lục về kích cỡ nọ hay một pho tượng bất kỳ nào đó có kích thước khổng lồ, về mặt ngôn ngữ biểu tượng trong tâm linh sẽ thể hiện một cái tôi tâm linh lớn (muốn là số một, muốn thể hiện bản ngã, muốn khẳng định sự vượt trội "hơn người"). Đôi khi cái tôi đó vừa lớn, vừa vi tế (khó phát hiện ra), đồng thời, cũng là điểm trừ của khu vực có chứa biểu tượng ấy.

Một khi điều này được đặt dưới sự cân nhắc cẩn thận, đi kèm với một nhận thức sâu sắc, thì nó có thể được kiểm soát. Điều quan trọng không chỉ là hình tướng bề ngoài, mà còn là nguồn năng lượng thực sự ở bên trong.

Không phải ngẫu nhiên, điều này đôi khi cũng là điểm trừ của một số người thực hành Yoga. Khi Yoga trải qua giai đoạn phổ cập ra toàn cầu, nhiều người đã thực hành, nhưng lại không dựa trên nền tảng của sự phát triển phẩm chất, đức tính, hoàn thiện bản thân, để có sự hòa hợp, hạnh phúc từ bên trong. Họ mang ý nguyện và năng lượng hơi "show-off " một chút khi tập. Không khó để có thể cảm nhận được nguồn năng lượng ấy. Nhiều người tập Yoga với khát khao chinh phục những tư thế khó, để có đôi chút thể hiện bản ngã tâm linh vi tế, nhiều khi để có thể khoe hình trên mạng xã hội. Tất nhiên, nếu có thành tựu trong luyện tập, việc chia sẻ đôi chút là hoàn toàn được phép, tuy nhiên hãy đảm bảo ý nguyện của sự chia sẻ đó là để lan tỏa nguồn năng lượng lành và truyền cảm hứng cho nhiều người khác cùng thực hành, hơn là để nuôi dưỡng và vun bồi cho cái tôi tâm linh, phức cảm tự tôn và tự ti của bản thân.

Đây không phải là con đường tô vẽ và phóng đại cái tôi, đây cũng không phải là con đường của sự chiến đấu hay tiêu diệt cái tôi, đây là con đường của việc học hỏi và thấu hiểu để có thể sử dụng được cái tôi, từ đó biết cách chuyển hóa nó, để không tạo ra thêm sự chia biệt, để có thể quay trở về hợp nhất với "ngôi nhà thực sự" của chúng ta.

Đây không phải là con đường tạo ra một lớp ảo tưởng bên ngoài, rồi nhốt mình trong một cái "bong bóng tâm linh" hào nhoáng, vì càng làm như vậy, ta càng tô vẽ thêm cho ảo tưởng, càng tô vẽ cho ảo tưởng, ta càng giả, càng giả ta càng mất kết nối với cái chân (cái thật) từ bên trong, càng mất kết nối với sự thật bên trong, ta càng cảm thấy trống rỗng, càng cảm thấy trống rỗng, ta càng lao ra ngoài tìm kiếm những thứ kích thích khác để lấp đầy lỗ hổng trống rỗng của mình, càng lao ra ngoài tìm kiếm, ta lại càng thêm phần trống rỗng, và cái vòng luẩn quẩn này sẽ không chấm dứt nếu ta không đưa vào đó năng lượng của sự kết thúc.

Có rất nhiều tôn giáo nói về "ngày phán xét", "ngày kết thúc tất cả", nói tóm lại, đó là ngày tận thế, cho dù bạn gặp một người truyền đạo cách đây 1. 000 năm thì họ cũng sẽ nói với bạn ngày ấy sắp đến rồi, gần lắm rồi; thế rồi, bạn gặp một người truyền đạo khác mới ngày hôm qua thì họ cũng nói với bạn rằng có quá nhiều những "dấu hiệu A, dấu hiệu B, dấu hiệu C" cho thấy ngày tận thế chuẩn bị diễn ra rồi, vài năm nữa, trong thập niên này, trong thời này, v. v. Vì sao lại có nhiều cái "sắp đến rồi" như thế, dù là vài ngàn năm trước hay mới vài ngày trước?

Nếu không có "ngày tận thế", liệu rằng tôn giáo có thể khiến con người kinh sợ và quy phục? Chỉ có điều đó không phải là sự quy phục thuần khiết, đó là sự quy phục với rất nhiều năng lượng mang tần số rung động của sự sợ hãi. Thật ra, rất nhiều người tu tập tâm linh, hay những nhà truyền giáo, những người thuộc về một tôn giáo nào đó, họ cứ nói mãi về ngày tận thế, nhưng họ không hiểu rằng ngày tận thế ở đây chính là ngày tận thế ở bên trong nội tâm của chính họ, đó là ngày phán xét của lương tri, tự mình sẽ tạo tác số phận cho chính mình dưới tồn kho nghiệp quả mà mình đã tạo ra. Đó là ngày mà bạn phải lựa chọn để có thể kết thúc cái vòng luẩn quẩn cũ, một kết thúc thực sự, là "ngày tận thế" cho con người cũ, để có thể chuyển hóa bản thân thành một con người thiên thần, khai sáng, thành toàn. Đó là ý nghĩa thực sự của "thần hủy diệt". Cũng là ý nghĩa của Shiva. Vì Shiva chính là sự chuyển hóa và hợp nhất đó.

Isha là một nơi có quá nhiều điểm cộng tuyệt vời. Tuy nhiên, khi trải nghiệm tại đây, ở khoảng thời gian tiếp theo, tôi nhìn thấy rất nhiều người đến đây không hẳn vì họ thực sự muốn trở nên tốt hơn, mà bởi vì, họ hiếu kỳ, họ tò mò, và chỉ thế thôi. Cũng giống như, họ muốn tham quan một công viên giải trí, muốn thỏa mãn sự hiếu kỳ của mình, muốn được "entertain". Tất nhiên, sẽ có những người thực sự đến đây với ý nguyện mong muốn phát triển phẩm chất và đức tính, dù rằng con số này là đa số hay là thiểu số? Vô thức của họ đã cộng hưởng với một số điểm cộng và cả điểm trừ của nguồn năng lượng tại nơi đây, và vì thế họ có mặt ở đây, mà có lẽ cũng không hiểu vì sao...

Dù thế nào, trên con đường tu tập này, khi nhận ra ý nguyện thực sự của mình là thế nào đi nữa, thì hãy kiên trì nhẫn nại, trước hết là với chính mình, hãy luôn dành đủ đầy tình yêu thương và lòng trắc ẩn cho chính mình. Hãy nhớ rằng, chỉ đi theo giảng dạy, đừng đi theo vị thầy.

Khi đi vào tâm linh, "không thầy đố mày làm nên" là có thật. Việc có một vị thầy thực sự đủ khai sáng để hỗ trợ bạn trên con đường khai tâm là một điều rất cần thiết. Và điều đó cũng giúp bạn đi trên con đường này an toàn hơn, để rồi có thể nhận được nhiều lợi lạc cần thiết hơn. Một trong những cuốn kinh rất cổ xưa của nhân loại, Upanishad, có thể hiểu là "Ngồi dưới chân thầy". Đó là sự "quy hàng" thực sự của người đệ tử, khi ngồi dưới chân sư phụ của mình, không phải với hàm ý của sự chia biệt đẳng cấp, dù là với kinh nghiệm ít ỏi, người đệ tử còn phải học hỏi rất nhiều. Đó là sự kết nối thực sự, ngồi dưới chân thầy và nghe từng lời tỉnh thức vàng ngọc của thầy "rót" vào trái tim mình, để có một sự tôn trọng và một tình thương thuần khiết thông qua kết nối rất sâu sắc với vị thầy. Điều đó là cần thiết. Nhưng điều đó không có nghĩa là ta có sự dính mắc vào vị thầy. Vị thấy giống như ngọn hải đăng lúc đầu, khi ra khơi đủ xa, bạn sẽ tự đi tiếp, dựa trên ánh sáng của chân lý, ánh sáng từ bên trong, bạn sẽ tiếp tục con đường khai tâm của mình.

Một nơi tu tập tốt, thực sự giúp cho con người có thể tốt hơn, sẽ giúp bạn thấu hiểu sâu sắc điều này. Bởi vì nơi đó sẽ không khiến bạn trở nên "dính mắc" vào vị thầy, nơi đó sẽ giúp bạn đi theo những chân lý và giảng dạy, thay vì đi theo thần tượng và "Guru".

Bạn có thể ngưỡng mộ người khác, với một ý nguyện tốt lành và cân bằng, để rồi, sau tất cả và trên hết, bạn sẽ hiểu ra, hãy ngưỡng mộ chính bản thân mình.

Đó là người mà bạn có thể dựa vào. Chính bản thân mình.

Trở thành một ẩn sĩ không phải là bước cuối cùng của sự tiến hóa.