Tạ Minh Tuấn
Tuần 1
Bạn đến đây, vì điều gì?
Thiền chữa lành đứa trẻ bên trong Bạn thân mến, Chào mừng bạn đến với "Hướng dẫn sử dụng tâm mình - Thức tỉnh trong 7 tuần". Khi cầm quyển sách này trên tay, ắt hẳn bạn muốn dành cho mình những điều tốt đẹp và đáng trân quý nhất. Bạn muốn yêu thương chính bản thân mình, muốn quý trọng linh hồn của mình, muốn đi trên con đường khai tâm, để trở thành một phiên bản rực rỡ, rạng ngời, phiên bản tốt nhất của chính mình. Ý nguyện của bạn là tốt đẹp. Phần còn lại là những hiểu biết đúng đắn về phương pháp, về cách thức, về con đường và hành trình cụ thể để đi, để thức tỉnh trong 7 tuần. Quyển sách này được viết nên để phụng sự cho hành trình thức tỉnh của chính bạn. Nó là dành cho bạn.
Bảy tuần này là một hành trình thực sự. Và trước khi đi xa hơn, có một số điều chúng ta cần làm rõ với nhau.
Khi đi vào con đường tâm linh, việc xác định năng lượng rõ ràng cho từng việc, đó là điều hết sức quan trọng. Khi bạn đang chơi với con cái, hãy đảm bảo rằng mình đang chơi với con cái. Không phải bạn đang chơi với con cái, nhưng trong đầu lại nghĩ về chuyện nộp báo cáo cho sếp, về cuộc họp ngày mai thế nào, tối nay nấu cơm gì đây? Chúng ta cần một năng lượng hết sức rõ ràng cho mỗi việc mà mình thực hiện. Chơi với con là chơi với con, khi chơi với con xong thì làm báo cáo cho sếp. Hãy tập trung hoàn toàn vào từng việc!
Ta thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm sau đây... Hãy phân biệt hết sức rõ ràng giữa mục đích và sứ mệnh, chúng rất khác nhau. Thật ra, chúng có một điểm chung, cả mục đích và sứ mệnh đều trả lời cho một câu hỏi: Bạn có mặt ở Trái Đất vì điều gì? (Bạn đến đây vì điều gì? Bạn tồn tại vì điều gì?) Tất cả, đều trả lời cho một câu hỏi đó thôi. Bạn sống vì điều gì? Ý nghĩa của việc bạn sinh ra và có mặt đến thời điểm này là vì điều gì? Cả mục đích và sứ mệnh đều trả lời chung cho một loại câu hỏi đó. Nhưng, có một sự khác biệt. Đó chính là, mục đích luôn thiên về việc "vì mình", vì bản thân mình. Còn sứ mệnh thì hướng ra bên ngoài, hướng đến người khác, có tính cộng đồng, hướng đến xã hội, hướng đến tập thể, đến cái chung. Mục đích có tính chất vị kỷ - vì mình, còn sứ mệnh có tính chất vị tha - vì người. Trong cuộc sống, chúng ta cần có cả hai. Cũng giống như cuộc sống có âm và dương, có ngày và đêm. Vì thế, chúng ta cần vì mình, và cũng cần vì người.
Chúng ta cần vị kỷ, và cũng cần cả vị tha. Vì sao?
Nếu chúng ta chỉ sống vì bản thân mình, thì Việt Nam sẽ như thế nào, thế giới này sẽ như thế nào? Bạn có biết địa ngục không? Địa ngục chính là trạng thái bên trong tâm ta. Hãy tưởng tượng, ở chốn địa ngục, có một nồi súp rất lớn, nóng hổi, rất tuyệt vời để thưởng thức… Có những người chỉ còn da bọc xương, sắp chết đói, đang ngồi xung quanh nồi súp. Nồi súp rất nóng, họ cần dùng thìa xúc ăn. Những cái thìa này có một đặc điểm là rất dài. Chính vì thế, họ không thể tự xúc ăn được. Tất cả đều sắp chết đói tới nơi, họ chỉ quan tâm một điều: "Làm sao tôi có thể ăn bằng chiếc thìa này?" Kết cục, tất cả những người này đều chết đói (vì không thể tự xúc ăn được), họ trở thành loài ngạ quỷ. Đây là một ẩn dụ. Những người này sống trong "tâm địa ngục", và "địa ngục ở trong tâm" đã bắt đầu dày vò, hành hạ họ... Thật ra, có một cách để ăn được súp nóng trong nồi bằng chiếc thìa dài, một cách vô cùng đơn giản, giúp ai cũng có thể thưởng thức được nồi súp… Đó là: Hãy múc cho người ngồi đối diện, rồi họ sẽ múc lại cho mình! Rồi tất cả mọi người sẽ múc cho nhau ăn! Thế là, "địa ngục ở trong tâm" ngay lập tức trở thành "thiên đàng ở trong tâm". Đó là khi tất cả mọi người đều hiểu rằng: Tất cả chúng ta đều là Một mà thôi. Tất cả mọi người đều no nê, đều cảm nhận thật tuyệt vời, và biết ơn... Đến một lúc nào đó chúng ta sẽ cảm thấy đủ đầy trong tâm, và chúng ta có thể cho đi với trạng thái như thế. Rồi chúng ta sẽ có lòng biết ơn với tất cả mọi thứ. Lòng biết ơn là khi ta biết rằng trên đời này không có bất kỳ điều gì là nghiễm nhiên cả. Vì thế, nếu tất cả chúng ta đều vị kỷ, thì tất cả sẽ cùng biến thế giới này trở thành địa ngục. Bạn có muốn sống trong địa ngục không? Do đó, ta cần một cách tiếp cận cân bằng hơn.
Trước giờ, chúng ta thường được dạy rằng cho đi là tốt. Và chúng ta thực hành việc liên tục cho đi. Cho đi là hướng ra bên ngoài, nghĩa là ta thực hành một lối sống vị tha, nghĩa là mình sống vì người khác. Nhưng điều đó có hoàn toàn đúng đắn, hoàn toàn tốt đẹp hay không?
Có những người cho đi rất nhiều. Chúng ta đều mang trên mình một vai trò nào đó. Tất cả chúng ta đều đang chơi một "game" nào đó. Ở trong "game" đó, chúng ta đều đang đóng một vai trò nào đó. Có người thì thích đóng vai trò là "người cứu rỗi". Có người thích đóng vai "nạn nhân". Có người thích đóng vai "phớt tỉnh ăng lê", cứ "bơ bơ đi mà sống", và không quan tâm điều gì cả. Cũng có người thích đóng vai là "sứ giả của từ thiện", là người biết cho đi, vì tin rằng cho đi là hạnh phúc. Tất nhiên, cho đi thì cũng tốt thôi, nhưng nó có "điểm trừ" gì không? Thật ra, có rất nhiều người ban ngày luôn chơi "game" này - mang trên mình vai trò là người-dám-cho-đi. Để rồi khi đêm xuống, họ thấy lẻ loi, cô đơn, họ ngồi và khóc cho tất cả mọi thứ đã xảy ra với đời họ, cho tất cả những tổn thương mà họ chưa bao giờ có thể đối diện và chuyển hóa được những tổn thương đó... Vậy thì, cho đi là tốt. Chúng ta cần phải cho đi. Nhưng, bạn cần hiểu rằng, bạn có thể là một biểu tượng của việc cho đi, mà vẫn không hề hạnh phúc. Vì sao? Vì bạn cho đi trong sự "khô cằn". Bạn không thật sự "có", không thật sự "đủ đầy", bạn đang bám víu vào việc cho đi, nhờ đó bạn mới thấy hạnh phúc. Thay vì dựa vào chính nội lực, chính tâm thức bên trong của mình, thì bạn lại dựa vào việc cho đi - hoá ra cũng đang dựa vào "bên ngoài". Như thế, ban ngày bạn đóng vai trò là người tốt, nhưng ban đêm bạn lại ngồi ở một góc phòng và "khóc huhu" cho cuộc đời mình...
Vậy nên, nếu chúng ta có lối sống vị tha, chỉ cho đi, điều đó vẫn không cân bằng. Chúng ta cần có cả hai. Chúng ta cần có ngày và đêm, có âm và dương, có thở vào và thở ra. Chúng ta không thể nào thở ra liên tục, mà không bao giờ thở vào, như thế thì không thể sống được. Để cuộc sống tiếp tục, chúng ta cần biết cho đi lẫn nhận về. Chúng ta cần có sự cân bằng, bao gồm: vị tha - vì người khác, và vị kỷ - vì chính bản thân mình. Cũng tương tự như thế, chúng ta cần có cả mục đích và sứ mệnh.
Trong 7 tuần, bạn có thể thức tỉnh sự thật, nếu bạn đủ duyên. Hãy nhớ rằng, mục đích (purpose) của bạn là gì? Là vì bạn. Điều đó không có gì xấu xa, ích kỷ cả. "Tôi thiền vì hạnh phúc của chính tôi. Tôi biết rằng tôi phải bình an trước, thì những người xung quanh tôi, chồng, vợ, người thân, mới bình an được. Đó là mục đích – tôi bình an". Còn sứ mệnh, là khi bạn hướng ra bên ngoài, hướng ra cộng đồng, xã hội. Nếu bạn nói rằng bạn muốn giúp cho một triệu người phụ nữ Việt Nam có được sự bình an, hạnh phúc, thì đó là sứ mệnh. Khi bạn nói rằng bạn muốn giúp cho hàng nghìn, hàng triệu công ty khác làm việc hiệu quả hơn, đó cũng chính là sứ mệnh. Ví dụ như Bill Gates, ông chủ của Microsoft, ông ấy đã thực hành song song cả mục đích và sứ mệnh. Mục đích của ông ấy là trở thành người giàu có nhất thế giới. Đó là một điều chính đáng. Vậy còn sứ mệnh? Đó là sáng tạo ra những sản phẩm về công nghệ giúp cho hàng triệu người trên hành tinh này làm việc hiệu quả hơn. Nhờ thế, chúng ta mới có Microsoft Office: Word, Excel, Powerpoint… Chúng ta đã "trải qua thanh xuân" cùng những phần mềm đó, nhiều người vẫn đang tiếp tục sử dụng chúng... Nhờ vậy, các công ty cũng làm việc hiệu quả hơn. Khi Bill Gates thành công với sứ mệnh giúp cho hàng triệu người, hàng triệu doanh nghiệp làm việc hiệu quả hơn, đồng thời, ông ấy cũng đạt được mục đích của mình, trở thành người giàu nhất thế giới trong rất nhiều năm liền, thậm chí cho đến hiện tại ông ấy vẫn thuộc "top" những người giàu nhất thế giới. Đó chính là sự kết hợp giữa mục đích và sứ mệnh, tạo ra sự cân bằng, giống như âm và dương tạo ra lưỡng cực.
Vậy "mục đích của tất cả mục đích" trên đời này là gì? Khi bạn đọc đến những dòng này, nghĩa là bạn muốn biết sự thật. Đã đến lúc chúng ta cần thức tỉnh sự thật! Tất cả những gì quyển sách này viết, là về sự thật. Vậy thì, mục đích của mọi mục đích, hay nói cách khác, mục đích chi phối mọi mục đích trên đời này, hay mục đích tối thượng, chính là: Để chúng ta có thể tiến hóa hơn về tâm linh. Đây chính là mục đích tối thượng của mọi mục đích, mà có những người đã phải đi tìm cả đời, cũng có khi chưa biết được... Tất cả mọi sự kiện trên đời - cho dù bất cứ điều gì xảy ra, chỉ có một mục đích duy nhất, đó là giúp bạn tiến hóa hơn về tâm linh. Cho dù bạn gặp một chuyện vui, hạnh phúc, khiến bạn sung sướng, hay gặp một điều gì đó rất đau khổ, buồn bã, thất vọng, thì đều là những "bước đệm" hướng đến mục đích tối thượng này. Cho dù hiện giờ bạn là ai, bạn đang ở đâu, là một doanh nhân có hàng triệu đô la trong tay, hay là một người mẹ rất đạo đức, rất tuyệt vời, đã nuôi dạy những đứa con của mình ăn học nên người, hay bạn là một người vợ đang sắp sửa sinh em bé đầu lòng, hay bạn có thể là một người công nhân đang làm việc rất vất vả nơi công xưởng – nơi bạn gặp những vị sếp thiếu đi lòng trắc ẩn, thiếu đi sự khoan dung cần thiết, cho dù bạn là ai, bạn gặp bất cứ một tình huống nào, gặp bất cứ một cách đối xử nào đi nữa, thì mục đích duy nhất, tối thượng, lớn lao nhất, chi phối mọi mục đích khác trên cuộc đời này, chính là giúp bạn tiến hóa hơn về tâm linh. Và đó là lý do bạn đang đọc những dòng này. Vì, chúng ta gặp nhau để tiến hóa hơn về tâm linh.
Vậy, làm sao để tiến hóa hơn về tâm linh? Hãy tìm đến tiếng nói trực giác từ bên trong, từ trong tâm thức của chính mình, mà không phải từ tâm trí. Nhưng muốn tiến hóa hơn về tâm linh, bạn cần hiểu "tâm linh" là gì? Có rất nhiều định nghĩa về tâm linh. Nhưng rất đơn giản thôi, tâm linh chính là tâm + linh. Đó có phải là "tâm thần" + "thần linh" hay không? Nghĩa là khi đi con đường "tâm linh", trước khi trở thành "thần linh", thì ta có vẻ hơi "tâm thần" một chút. Rõ ràng, khi nghe người khác nói chuyện tâm linh với nhau, một số người sẽ cảm thấy dị ứng, thấy có đôi chút kỳ quặc... Đây chỉ là định nghĩa "vui một chút", để chúng ta cảm thấy thoải mái, trước khi tìm hiểu về bản chất thực sự của khái niệm tâm linh.
"Tâm" là gì? Đó là những phẩm chất của mình. Nhiều người nói rằng tâm chính là "tâm hồn", "cái tâm", "linh hồn", đều là những cách diễn đạt. Cái tâm sáng hay tối, dựa vào những phẩm chất, đức hạnh bên trong tâm của bạn là gì. Cho nên, "tâm" chính là phẩm chất, tâm tính, đức hạnh bên trong bạn, có thể gọi chung là "phẩm chất".
Còn "linh" cũng có nhiều cách hiểu. Tuy nhiên, có một cách hiểu rất thú vị, ít người chú ý đến, đó là "linh cảm" (được một điều gì đó), cũng có nghĩa là "lĩnh hội" hay "lĩnh nhận" một điều gì đó. Tức là lĩnh hội, hay lĩnh nhận một phẩm chất nào đó, ở bên trong sự vật, sự việc, con người, hay hình tướng bề ngoài…. Cũng chính là học được một bài học nào đó. Mà bài học ấy, chính là về phát triển phẩm chất và đức hạnh.
Như thế, bạn cần kết nối với thực tại, rằng, bạn đang có mặt ở đâu? Đó chính là trái đất. Như vậy, trái đất là gì? Có người nói trái đất là "nhà", ta cần bảo vệ trái đất. Nhưng, hiểu rộng hơn và sâu sắc hơn, trái đất chính là "ngôi trường" (school), hay "sân chơi" (playground). Chúng ta có mặt trên trái đất cũng giống như có mặt ở ngôi trường, hay sân chơi. Ta có thể "enjoy life", ta có thể trải nghiệm, sáng tạo. Tất cả chúng ta đều đang sáng tạo một cái gì đó tại "sân chơi" này. Đó có thể là một doanh nghiệp, một dự án, một ý tưởng hay một gia đình, nơi mà chúng ta cùng nhau gầy dựng, đồng sáng tạo nên. Cũng giống như những đứa trẻ được bố mẹ dắt đến sân chơi, chúng mải mê chơi đùa, quên mất thời gian… Khi trời tối, chúng mới "thức tỉnh" - như bừng tỉnh ra, chúng vội vã đi tìm bố mẹ, nhưng không thấy… Chúng ta cũng giống vậy đó. Ta lạc lõng, có cảm giác bị bỏ rơi, mất đi sự kết nối thiêng liêng với "bố mẹ", với vũ trụ… Chúng ta không biết nguồn gốc của mình đến từ đâu, mình đến đây vì điều gì, sau khi chết đi mình đi về đâu? Thật ra, chúng ta rất giống những đứa trẻ đó. Do đó, Thức Tỉnh Trong 7 Tuần giúp bạn thấu hiểu những điều trên. Hãy nhớ lại bản chất thật sự mình là ai, mình đến từ đâu, rồi bạn sẽ đưa sự tỉnh thức vào những trải nghiệm tiếp theo - khi tiếp tục vui chơi, trải nghiệm những cung bậc khác nhau của cuộc sống, tiếp tục sáng tạo, gầy dựng ra một điều gì đó, bởi vì tất cả đều là bài học dành cho bạn. Trái đất còn là một "ngôi trường", nên chúng ta cũng đến trường để học những bài học cần thiết. Tất cả những sự kiện xảy ra trong cuộc đời bạn, chỉ xoay quanh một từ khóa, chính là "bài học". Tư duy vua, tư duy hoàng đế chính là tư duy bài học. Chúng ta cần tập một thói quen: Luôn tìm cách thấu hiểu bài học thực sự dành cho mình là gì, khi đối diện với một tình huống, hay bất kỳ một ai đó khiến ta phiền lòng. Vì, chúng ta có thể học được bài học từ tất cả mọi thứ. Vũ trụ này giống như một cỗ siêu máy tính. Những gì khoa học phát minh ra sẽ ngày càng tiến gần hơn đến sự thật thật sự của vũ trụ. Sớm thôi, ta đều sẽ biết: Vũ trụ giống như một cỗ siêu máy tính, rất siêu việt. Mọi thứ đều được "lập trình", tất cả đều có ý nghĩa. Không điều gì là thừa thải, tất cả đều có mục đích, ý nghĩa và sứ mệnh riêng. Nghĩa là, mọi thứ bạn gặp trong cuộc sống đều ẩn chứa bên trong một thông điệp nào đó, một dấu hiệu nào đó, và một bài học nào đó, dành cho bạn!
Nếu bạn là một người phụ nữ có chồng phản bội, bài học dành cho bạn là gì? Bạn đã dành cả tuổi thanh xuân để lo cho người đó, vun vén cho gia đình, nhưng người đó lại đến bên một người phụ nữ khác, không có nếp nhăn, trẻ đẹp hơn bạn, vậy bạn có tổn thương không? Chắc chắn là có. Nhưng bài học ở đây là gì? Đó chính là sự vô thường. Bạn hiểu ra: Vô thường nghĩa là không gì có thể tồn tại được mãi, tất cả mọi thứ rồi sẽ thay đổi, kể cả người chồng ngày nào cũng sẽ thay đổi. Khi hiểu về vô thường, ta thêm trân quý hiện tại. Không phải vì vô thường mà ta hời hợt, vì cho rằng mọi thứ dù sao cũng sẽ thay đổi. Ngược lại, chính vì mọi thứ luôn luôn thay đổi, cho nên hiện tại mới là khoảnh khắc duy nhất mà ta có thể trọn vẹn, vì thế ta lại càng trân trọng hiện tại. Không chỉ bài học về vô thường, còn rất rất nhiều bài học... Đến một lúc nào đó, khi bạn sẵn sàng, thì vũ trụ sẽ hé lộ một số sự thật sâu hơn dành cho bạn, nhưng chỉ khi bạn sẵn sàng. Vì bài học luôn cần thiết cho sự tiến hóa của riêng bạn.
Thử nghĩ mà xem, chuyện gì sẽ xảy ra nếu một đứa bé năm tuổi có thể nhớ lại kiếp trước nó từng làm gì? Nó thấy nó là một tên cướp, giết người không gớm tay, đã giết rất nhiều mạng người vô tội. Vậy điều đó có tốt cho đứa bé không, khi nhớ lại tất cả những trải nghiệm khủng khiếp này? Do đó, cơ chế "quên đi" khi tái sinh là một cơ chế bảo vệ bạn. Điều đó có ý nghĩa gì? Chỉ khi bạn thật sự sẵn sàng để biết thêm những sự thật sâu hơn nữa về chính bản thân mình, khi đó, khi bạn đã sẵn sàng, vũ trụ mới "hé lộ" cho bạn. Lúc đó, bạn sẽ biết "bên trong" bạn có gì, không chỉ trong kiếp sống này, mà còn nhiều nhiều kiếp sống khác nữa. Bạn sẽ hiểu, vì sao bạn lại "cộng hưởng", lại "hấp dẫn" một người bạn đời phản bội đến với cuộc đời mình. Rằng, "bên trong" bạn đã có điều gì, mà phải học bài học phản bội? Đến một lúc, bạn sẽ không còn tâm thế "nạn nhân" nữa, bạn có đủ dũng khí để đi sâu vào bên trong, bạn sẽ biết bài học thật sự dành cho mình là gì.
Dừng lại một nhịp
Điều gì trong chương này đang chạm đến bạn? Hãy ngồi yên và để nó lắng xuống.