PHẦN 2: TỨ DIỆU ĐẾ (tiếp 7)

Thôi, chúng ta nỗ lực hơn một chút, tự giác hơn một chút, để sếp bớt phiền lòng đi một chút nhé!" Nhân viên đã biết lo nỗi lo của sếp, buồn nỗi buồn của sếp, thương xót và đồng cảm cho những gì sếp trải qua. Dù chỉ là phần nào thì đó cũng là tâm bi. Người làm sếp cũng vậy. Giai đoạn nền kinh tế vô vàn khó khăn, nếu sa thải nhân viên thì doanh nghiệp khác cũng khó mà nhận về làm. Sếp biết nhân viên còn phải chăm lo cho gia đình nên không chọn giải pháp sa thải hàng loạt mà vẫn cố gắng bám trụ vì có sự đồng cảm trước những khó khăn, vất vả của nhân viên. Sếp như vậy là có tâm bi với nhân viên. Bạn có thể có tâm bi khi hiểu được "chúng ta là một", không có gì phân biệt. Ta là người, người cũng là ta. Đi ngoài đường, bạn thấy một người ăn xin mù lòa, khổ sở, bạn động lòng thương xót, đó là có tâm bi với người đó. Tâm bi đó cộng với tâm từ khiến bạn có thể có hành động giúp đỡ người mù đó qua đường. Hay như ví dụ trên, nhân viên nói chuyện, hỏi han, động viên sếp vì họ có cả tâm bi lẫn tâm từ với sếp, sẵn lòng gánh vác thêm trọng trách cùng sếp. Đó cũng là một biểu hiện của tâm bi, khi ta muốn san sẻ bớt nỗi đau, nỗi khổ, gánh nặng cho người khác… Thậm chí, có người tu hành còn nguyện cho căn bệnh ung thư của người này chuyển hết lên cơ thể mình, rồi dùng công phu tiêu trừ bệnh tật. Đó cũng là một biểu hiện của tâm bi, là gánh khổ giùm cho người khác. Tâm bi khó hơn cả tâm từ, hay tâm hỷ, và có lẽ cũng ngang với tâm xả. Vì ta dễ vui mừng, yêu thương, ta có xu hướng tránh né tiêu cực và 120  Khởi chánh nghiệp hướng đến tích cực. Thế mà tâm bi bắt ta phải đối diện với tiêu cực, đồng cảm với tiêu cực, thậm chí, gánh vác luôn cả cái tiêu cực. Quả là bi tráng!

Còn với tâm hỷ, nói đơn giản, nếu tâm bi là biết buồn trước nỗi buồn của người khác, thì tâm hỷ là biết vui trước niềm vui của kẻ khác. Ta không so sánh, không đố kỵ. Ta thấy người khác có thành tựu, ta mừng cho họ. Vì ta biết, "chúng ta là một". Ta có niềm vui thích, an lạc trong tâm mình. Ta vui khi ngắm nhìn cây cối, côn trùng, vạn vật. Ta có thể thưởng ngoạn bình minh lên, cảm thấy trong lòng hạnh phúc khó tả.