PHẦN 1: SAO PHẢI THIỀN? (tiếp 2)

Thật vậy, Phật Pháp rất ưu việt ở khía cạnh "khoa học về khổ đau", "khoa học về tâm", và "khoa học về sự an lạc".

Phật đã chỉ rõ, những nguyên nhân gây ra đau khổ, như vòng tròn luẩn quẩn mãi trói buộc con người.

Hai từ khóa cần nhớ: "Phản ứng" và "Vô minh".

"Vô minh" tức là không biết sự thật là gì, mà trong đó, sự thật quan trọng nhất là sự thật về chính mình.

Còn "phản ứng" ở đây vừa là "phản ứng của tâm" vừa là "phản ứng của thân".

Vì "vô minh" nên mới "phản ứng". Mà càng "phản ứng", lại càng "vô minh".

Ví dụ, người chồng thấy vợ mình ôm trai lạ trên đường, liền nổi cơn giận dữ khủng khiếp, lao vào "muốn giết chết" đôi "gian phu dâm phụ" (dưới suy nghĩ của người chồng).

Thật ra, "trai lạ" ở đây là đứa em trai cùng cha khác mẹ, mà đã rất lâu người vợ không gặp, nhưng từ nhỏ, do có giai đoạn ở cùng với bố, nên rất thân với cậu em này. Nay, cậu em bị chóng mặt trên đường, không tự đi được, cô vợ đành cố gắng đỡ cậu ấy, ôm, vác tới xe taxi gần nhất. Cậu ấy choàng tay và bấu víu loạng choạng thế nào túm chặt bầu ngực của cô ấy. Đó là sự thật.

Ông chồng do không biết sự thật, nên vô minh. Mà cũng vì vô minh, nên mới phản ứng. Phản ứng rồi, mới thấy hậu quả tai hại, lại càng thấy mình… ngu si ("Si" cũng là "vô minh"). Chuyện là, trong lúc nóng giận, thêm chút ngà ngà do say rượu, ông chồng lấy luôn con dao tự vệ cất trong xe ô tô, đâm người vợ mấy nhát, khiến người vợ trọng thương, nguy kịch đến tính mạng. Phản ứng này gây ra hậu quả tai hại, tạo thêm nghiệp mới, tiếp tục nuôi dưỡng sự vô minh trong tâm thức người chồng. "Phản ứng của tâm" ở đây chính là sự ghen tuông, dẫn đến giận dữ, tạo ra "phản ứng của thân" là hành động dùng dao đâm người. Nghiệp lại chồng nghiệp.

Vô minh khiến tâm phản ứng, phản ứng của tâm tạo ra sự giận dữ, hay tham ái, từ đây tạo ra sự dính mắc, hay ràng buộc, tiếp tục dẫn đến phản ứng của thân, của "cái tôi", hay "cái của tôi", và tiếp tục tạo ra khổ đau, tạo ra nghiệp quả. Đến đây, bạn liền nhận ra, khi kết hợp cả hai từ khoá này lại, phản ứng + vô minh = mình đã "phản ứng một cách vô minh" trong suốt cả cuộc đời, cho tới nay.

Đến đây, thiền như "người hùng" đột nhiên "xuất hiện" và giúp thay đổi cái "Drama: Phản ứng vô minh" trong cuộc đời mỗi người.

Bởi vì, hành thiền giúp bạn thấu hiểu sự thật. Thấu hiểu sự thật thì hết vô minh, hết si.

Và, thiền giúp bạn rèn tâm quân bình. Tâm quân bình thì không còn phản ứng, không còn tham - sân, không còn dính mắc, ràng buộc, không còn hành động vô minh, không còn tạo ra khổ đau và nghiệp quả.

Từ đó, con đường đau khổ rẽ sang một nhánh mới, bạn nhận ra mình đã có thể đi trên con đường giải thoát (khỏi sự vô minh, khỏi phản ứng vô minh), hay con đường tự do, con đường khai tâm, con đường khai sáng. Bạn thích gọi bằng cái tên gì cũng được. Điều quan trọng là bạn thực sự nhận được những lợi lạc từ con đường này.

Hoá ra, thiền có thể chuyển hóa khổ đau, ngăn ngừa nghiệp quả, bởi vì thiền có thể chuyển hoá vô minh, ngăn chặn "phản ứng một cách vô minh".

Đó là lý do vì sao chúng tôi lại viết một cuốn sách về thiền.

Và cũng là lý do để chúng ta có thể cho mình một "món quà", hay một cơ hội…

Cùng nhau, trải nghiệm thiền!

"HÃY DẠY THIỀN CHO CHÚNG TÔI"

Nhìn kỹ vào từng đường nét trên gương mặt, ánh mắt hằn sâu một vài những u uất, nỗi buồn, căng thẳng, giọng nói có sự đè nén, thanh khí có nhiều dư âm của những tranh cãi trong quá khứ - cảm nhận năng lượng của nhiều nhà quản lý đang ngồi trước mặt, tôi thấu cảm được những tổn thương và khổ đau mà từng người đã trải qua…

Tôi đang giảng dạy trong một lớp học về Leadership (thuật lãnh đạo) cho tất cả các cấp bậc quản lý (cấp cao, cấp trung, trưởng nhóm) trên toàn quốc, đến từ tất cả những nhãn hàng (brand) danh tiếng nhất, của một tập đoàn hàng đầu thế giới về mỹ phẩm có mặt tại Việt Nam. Việc đào tạo các doanh nhân, doanh nghiệp, các tập đoàn đa quốc gia, thế hệ các nhà khởi nghiệp… vào lúc này của câu chuyện, vẫn là một sứ mệnh đầy nhiệt huyết của chúng tôi.

Một cảm xúc yêu thương tuôn chảy từ trong ra ngoài. Tất cả như một dòng chảy của tự nhiên, vô cùng thông suốt, vô cùng "trong suốt". Đến cuối giờ học của buổi sáng, ở phần Q&A (hỏi & đáp), các nhà quản lý đặt câu hỏi, tôi trả lời một vài ý. Thế rồi, đột nhiên, chúng tôi có nói về một chủ đề nào đó, mà tôi cũng chẳng còn nhớ rõ. Những gì nhớ được là bối cảnh khi đó, tất cả học viên im lặng, chăm chú lắng nghe rất sâu. Tất cả đều rất quan tâm. Trường năng lượng trong căn phòng như đang trong trạng thái "thiền sâu". Giống như thể, vũ trụ vừa bật công tác "On", hay "Green" - "bật đèn xanh" cho tôi, giúp tôi thấu hiểu mình cần làm gì. Tôi chỉ đơn giản là "thuận theo dòng chảy". Rồi, hoàn toàn không hề có trong kế hoạch về nội dung của chương trình (tôi được mời đến đây để giảng dạy về Leadership cơ mà), các học viên cùng phát tâm muốn học thiền. Cả lớp cùng vỗ tay vang dội. Ý định của họ rất rõ ràng "Chúng tôi muốn được học thiền", "Hãy dạy thiền cho chúng tôi". Một nguồn năng lượng tràn đầy cảm hứng, và thuần khiết. Ở khoảnh khắc đó, trước mắt tôi không giống như những nhà quản lý già đời, giàu kinh nghiệm, đầu đầy "sạn", mà giống với những linh hồn trong trẻo, vô tư, thuần khiết, sẵn sàng học hỏi. Có một cái gì đó rất "chạm" từ bên trong. Âm thanh phát ra của tất cả giống như giọng nói từ linh hồn bên trong của họ. Linh hồn họ muốn tiến hoá. Họ đã "đủ duyên". Cái Toàn Thể đã lên tiếng, giọng nói của Thành Toàn đã kích hoạt sự thức tỉnh trong giây phút đó, cả lớp đã yêu cầu được học thiền.

Tôi đáp lại: "Vâng, được thôi."

Điều này khiến tôi cảm thấy thú vị, nhưng không bất ngờ.

Vì sao lại thú vị? Bạn biết đấy, trong môi trường Corporate (tập đoàn), người ta phải liên tục tiến về phía trước, chạy số, và "fighting" rất dữ dội. Với những nhãn hiệu "Luxury", thì họ càng tập trung vào những giá trị như sự sang trọng, quý phái và đẳng cấp. Điều đó không hẳn là sai. Tất cả đều là để giáo dục (Educational). Tuy nhiên sẽ tốt hơn nếu chúng ta có sự cân bằng, khi sống cùng những giá trị này. Thiền có thể giúp chúng ta làm được điều đó. Điều đáng nói là, khi sống trong một môi trường có rất nhiều "ảo ảnh" về vật chất, họ lại là những nhà quản lý lâu năm, đủ thận trọng, dè dặt. Vậy mà ở đây, các nhà quản trị này lại phát tâm muốn học thiền. Họ đến đây để học Leadership, và sau khi gặp giảng viên, họ lại muốn học thêm về thiền. Tôi cảm thấy thật thú vị.

Nhưng, tôi không cảm thấy bất ngờ. Vì đó là sự chuyển hoá ngay tức khắc về mặt năng lượng. Họ được truyền cảm hứng, để bắt đầu tìm về với sự thật. Đó, là một tín hiệu rõ ràng từ vũ trụ, cho tôi biết mình cần làm gì.

Đến buổi chiều, một vài học viên lên bàn giảng viên, hỏi nhỏ tôi: "Lát thầy có dạy thiền chứ thầy?" , "Lát chúng em được học thiền chứ thầy?"

Tôi mỉm cười. Tín hiệu quá rõ ràng rồi.

Tôi đứng thẳng lưng, mỉm cười, mắt nhìn thẳng vào những con người tuyệt vời trước mặt, và lần đầu tiên trong cuộc đời, nói: "Tôi sẽ dạy thiền cho các bạn".

Tôi nhận sứ mệnh này.

Sau đó, ngay lập tức, họ bắt đầu khám phá lợi lạc từ một phương pháp, giúp họ không cần tốn rất nhiều tiền để đi nghỉ mát tại Maldives - thì mới có được sự bình an và thư giãn sâu sắc. Rất đơn giản, họ có thể ngay lập tức bình an, ở đây (here), ngay bây giờ (now), chỉ trong vòng vài phút, bằng một phương tiện - luôn luôn miễn phí (free forever), và luôn luôn sẵn có (always available), trong chính cơ thể mình, đó là hơi thở. Đó là những kỹ thuật thiền mà ta không cần phải sử dụng thêm bất kỳ vật dụng hay công cụ nào từ bên ngoài. Ngay lập tức, họ có thể tôn trọng những cảm xúc của mình, dù đấy là bất kỳ cảm xúc gì. Họ bắt đầu đi sâu hơn vào bên trong, làm tan rã những lớp vỏ "make up" bên ngoài… Để dần dần, chạm tới gần hơn bản thể thật sự của mình… Ngay lập tức, họ bắt đầu định được tâm, rồi nếu thực hành thêm, và biết cách, họ có thể thanh lọc tâm, chữa lành nhiều ký ức và mô thức, có được sự bình an thực sự, hoà hợp thực sự, và hạnh phúc thực sự.

Con đường, chỉ mới bắt đầu dành cho họ.

Và với tôi, sứ mệnh này cũng bắt đầu "nở hoa".

Bởi vì đó là lần đầu tiên trong đời, tôi hướng dẫn thiền trong một lớp học.

Tôi đã không chủ động cầu xin, hay tổ chức, sắp đặt ra điều đó, cũng chưa bao giờ đặt mục tiêu như thế. Nó đến, vì đơn giản, đó là cái thuận tự nhiên. Tự nhiên chứ không ngẫu nhiên.

Không có sự ngẫu nhiên trong vũ trụ này.

ĐỜI NGƯỜI CHỈ CẦN MỘT CHỮ NÀY

Kể từ sau buổi hướng dẫn thiền đầu tiên, chính tôi cũng không hề nghĩ tới mọi việc sau này có thể đi xa được đến đâu…

Tôi không ngờ rằng, sau đó sớm thôi, sẽ có một Pháp Thiền rất cấp tiến của thời đại mới được gửi đến và tôi sẽ đại diện để chia sẻ và hướng dẫn các thiền sinh về Pháp Thiền này. Đó là phương pháp Thiền Thức Tỉnh. Tuy vậy, trong cuốn sách này tôi muốn viết về thiền nói chung, theo cách thật đơn giản, chứ không chỉ viết về mỗi Thiền Thức Tỉnh. Đó vẫn là một điều vô cùng đặc biệt mà tôi vô vàn biết ơn, vì để lĩnh hội toàn bộ một phương pháp mới, dành cho cả số đông (với các bước cơ bản), lẫn số ít những người rất cấp tiến, có thể đi sâu hơn nữa (tiếp tục tu tập các bước tiếp theo của Pháp Thiền này), đó là một cái duyên rất lớn. Tôi đã không tốn "một xu" nào để lĩnh nhận được Pháp Thiền này. Vũ trụ hoàn toàn trao tặng nó miễn phí. Vì vậy tôi cũng không thu một đồng nào khi giảng dạy về Thiền Thức Tỉnh, ở trong chương trình tu tập từ 7 ngày đến 7 tuần - "Thiền thức tỉnh mục đích sống". Tôi muốn trao tặng Pháp Thiền này cho tất cả mọi người, giống như cái cách mà bản thân mình đã được trao tặng.

Tôi cũng không ngờ, có khoá thiền lên tới vài ngàn người đăng ký tham dự, rồi đủ duyên có mặt để thực học, cũng cả ngàn thiền sinh, từ khắp mọi nơi trên đất nước, và cả những quốc gia khác, cùng góp mặt và rất nghiêm túc, rất tinh tấn để học thiền. Tôi không ngờ trách nhiệm của mình lại trở thành người hướng dẫn thiền cho hàng ngàn thiền sinh khác. Đó chưa bao giờ là kế hoạch cuộc đời mà tôi phác thảo từ cách đây vài năm.

Chính vì thế, tôi đã có duyên được tiếp xúc với rất nhiều thiền sinh, hay những người cần được chữa lành, và lắng nghe câu chuyện của họ.

Thật sự rất đa dạng, bạn à, mỗi người mỗi kiểu, mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh…

Có người mang theo mối quan hệ rất kinh khủng với người mẹ của mình. Cô ấy chưa bao giờ có được sự bình an thực sự khi nghĩ về mẹ, khi ở trong mối quan hệ mà cô cho rằng thật "chó chết" đó. Khi hai mẹ con họ ở xa nhau, thì nhắn tin "chat chit" qua lại cũng chỉ mới hơi căng thẳng, "địa ngục" thực sự xuất hiện khi họ có những dịp ở gần nhau. Họ thoá mạ nhau bằng tất cả những từ khó nghe nhất trên đời. Năng lượng trong những lần hét lên, những lời chửi rủa đó thật khủng khiếp. Người mẹ liên tục "làm phiền", mắng chửi cô ấy. Cô ấy cũng có cái tôi quá lớn và nhiều lần muốn "làm mẹ của mẹ mình". Họ như nước với lửa, không thể thuận hoà sống cùng nhau. Nhiều khi, cô gái tâm sự, đối với mẹ mình, cô "thương, nhưng có những người mình thương, vẫn không thể nào sống nổi bên cạnh người đó."

Có người thì chồng yếu sinh lý, nhưng lại đam mê ngoại tình với người đàn bà khác, vì người đó có rất nhiều kỹ xảo điêu luyện chốn phòng the. Anh ấy không hẳn là người xấu hoàn toàn. Anh ấy chủ động tâm sự với cô vợ, mong cô giúp anh thoát ra khỏi cạm bẫy này. Nhưng anh chồng chưa bao giờ làm được, trái lại, còn ngày càng lún sâu hơn vào đam mê nhục dục với người phụ nữ kia. Cô vợ quá đau khổ, vì còn thương anh rất nhiều. Phải chi, anh chỉ là một thằng khốn nạn đã ngoại tình? Cô vợ là một người rất giàu tình cảm, nhưng vào lúc đó, cô ấy chưa có lòng trắc ẩn thực sự cho chính mình, cả trí tuệ cũng chưa thông suốt, cô ấy bị "mắc kẹt" trong một mớ bòng bong không có lối ra, không tìm được giải pháp cho vấn đề này. Buông hay giữ? Hỗ trợ anh chồng hay yêu lấy chính mình? Cô ấy bị "dập dình" giữa hai ngã rẽ, tâm không thể nào bình an nỗi. Mỗi đêm dài trôi qua, cô ấy lại vùi sâu vào việc tự trách bản thân, "Hay là vì mình chẳng biết gì chuyện giường chiếu, mình "chán" quá, tệ hại quá, nên chồng mới như vậy?" Cô ấy chìm sâu vào khủng hoảng nội tâm, ngày càng tự dày vò bản thân…

Có người lại rất mặc cảm chuyện tiền bạc. Anh ấy có một cơn giận dữ "ngầm" với tiền. Không hiểu vì sao, anh cũng muốn kiếm tiền, để chăm lo cho vợ con tốt hơn. Nhưng trong đời, anh chưa bao giờ thấy mãn nguyện về chuyện tài chính. Bao nhiêu tiền kiếm được cứ "đi đâu mất hết, chẳng hiểu nó "bay" đi đâu?" Ví thường xuyên rỗng, thẻ thường xuyên hết hạn mức, tài khoản thường xuyên "cháy", tình trạng chung là thường xuyên "viêm màng túi". Chính điều này cũng khiến gia đình anh vô cùng căng thẳng. Vì anh muốn được tôn trọng, như một người đàn ông. Nhưng anh lại gặp rất nhiều khó khăn, và tích luỹ rất nhiều ký ức tiêu cực, ở vai trò một người trụ cột trong gia đình. Điều này khiến anh càng giận dữ, và nóng nảy. Vì lòng tự tôn chưa được "thoả mãn" bởi tiền, anh "bù đắp" nó bằng sự nạt nộ, lớn tiếng, cộc cằn, cũng bởi muốn được tôn trọng, muốn được công nhận, muốn được yêu thương thực sự. Anh nhầm lẫn giữa nhiều khía cạnh khác nhau trong cuộc đời, nghĩ rằng phải có tiền thì mới được tôn trọng. Anh rất "rối" và nghĩ rằng mình cần được "gỡ rối". Có thể thấy, anh chưa bao giờ có sự bình an với tiền cả. Chủ đề này luôn khiến anh căng thẳng, lo lắng, thậm chí là sợ hãi. Cảm xúc đó lây lan sang nhiều lĩnh vực khác như gia đình, quan hệ, sức khoẻ…

Bạn thân mến, đây chỉ là một vài trong số hàng hà sa số rất nhiều những "số phận" hiện nay mà chúng ta có thể bắt gặp trong cuộc sống. Điểm chung của họ là gì?

Đó là một chữ thôi. Chữ "An" (hay "bình an").

Họ không có được sự bình an thực sự với tiền, với chồng, với mẹ. Khi ta không khoẻ, ta cũng không an (thân khoẻ thì tâm an). Khi ta thiếu thốn, ta cũng không an. Khi ta trục trặc trong mối quan hệ, ta cũng không an. Khi ta gặp rắc rối trong công việc, ta cũng không an. Dù bất cứ điều gì, mọi thứ ta làm trên đời này, có lẽ cũng chỉ để tìm về lại cái trạng thái "An" đó - bình an, an ổn, an nhiên, ở trong nội tâm của mình. Thiền có thể giúp ta bình an. Điều đó không đáng quý sao?

Nên, có thể nói, đời người rốt cuộc cũng chỉ cần một chữ này thôi. Không phải "tiền", "quyền", "tình", "dục", "danh", "tuệ"… Những điều này cũng có vai trò cần thiết, nhưng rốt lại, đời người chỉ cần một chữ…

"An"

Về chung cuộc, an được là tốt rồi!

HẠNH PHÚC TỰ THÂN

Khi đã sống mấy mươi năm cuộc đời, chứng kiến biết bao chuyện thăng trầm, cảm thấy bản thân mình cũng đã có đủ thói hư tật xấu, suy nghĩ tiêu cực, cảm xúc đè nén…

Có lẽ… sẽ thật khó tin nếu tôi nói với bạn rằng.

Bạn chính là sự hoàn hảo!

Sự "hoàn hảo" đó chính là ánh sáng, là tình thương, là niềm vui, là sự ngẫu hứng, là sự sáng tạo…

Chính là bạn!

Vốn dĩ, bạn đã "hoàn hảo" ngay từ đầu. Chẳng có gì sai với bạn cả. Bạn hoàn hảo, từ những giây phút đầu tiên.

Nếu bạn không tin, hãy thử nhìn vào những đứa trẻ, hoặc con của bạn mà xem. Bạn đã bao giờ nhìn vào một đứa bé, thấy nó hồn nhiên, vui tươi, ngẫu hứng, sáng tạo, yêu thương… Và rồi, dù chỉ thoáng chốc, bạn đã ước: "Giá như mình được như đứa bé này, vô ưu vô lo, sống yêu đời, vô tư lự…" Đứa bé ấy thật sự là một niềm hạnh phúc. Nó chính là hạnh phúc!

Bạn quên rằng, mình cũng từng là một đứa bé như vậy khi sinh ra rồi sao?

Nghĩa là, bạn đã đến đây, đến với cuộc đời này, như một niềm hạnh phúc, bạn chính là hạnh phúc. Đó là "đặc điểm gốc" của bạn.

Nhưng, chuyện gì đã xảy ra vậy?

Chúng ta lớn lên, chúng ta tích luỹ rất nhiều ký ức tiêu cực, chúng ta "mất" đi sự thuần khiết, trong suốt, thánh thiện. Và chúng ta nghĩ rằng mình thật tồi tệ, tội lỗi… Chúng ta không còn cảm thấy hạnh phúc nữa.

Thật ra, sự thuần khiết bên trong ta chưa bao giờ bị mất đi cả. Hạnh phúc bên trong ta chưa bao giờ vắng mặt cả.

Vậy tại sao ta lại không cảm thấy hạnh phúc?