Tạ Minh Tuấn
PHẦN 1: SAO PHẢI THIỀN?
KỶ NGUYÊN ÁNH SÁNG
Hãy bước ra ngoài đường, và nhìn xung quanh…
Nào, nếu bạn vẫn chưa nhìn thấy điều mà tôi muốn bạn tìm kiếm, bạn có thể "vác xe ra đường" và tìm kiếm trên một bán kính rộng hơn một chút…
Rồi bạn sẽ nhìn thấy.
Một "trung tâm Yoga" bất kỳ.
Đã từng có thời, Yoga là một "bí thuật" gì đó rất huyền bí, chỉ dành cho các vị Yogi huyền bí, sống ẩn tu trong rừng sâu, với nhiều "siêu năng" đặc dị. Hiếm ai thực sự hiểu Yoga. Số người thực hành Yoga trên toàn cầu lại càng ít ỏi.
Vậy mà giờ đây, "người người Yoga, nhà nhà Yoga", bạn có thể dễ dàng tìm thấy một "trung tâm Yoga" hay "khóa học Yoga", hay "chương trình tập luyện Yoga" được tích hợp cùng với những trung tâm Gym, Fitness, Dancing v. v. Yoga đã trở nên "phổ biến và phổ cập" cho rất nhiều người. Nó giống như một sự rèn luyện cho cơ thể và tâm hồn. Tương tự như chúng ta chạy bộ, hay tập thể dục mỗi ngày. Giản dị là như vậy. Bởi vì, Yoga đã "tiến hoá" thành một loại hình "Aerobic" theo phong cách "Vinyasa Flow". Ước tính hiện nay có khoảng 2 tỷ người thực hành hình thức tập hiện đại này, như nhiều hình thức căng cơ và tập thể dục khác. Nó trở thành một kiểu "thể dục nhịp điệu", có hàng trăm nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả hỗ trợ chữa bệnh của các tư thế Asana (các tư thế phổ thông trong Yoga) này.
Vì thế, hãy chú ý từ khoá "Thiền".
Cách đây vài năm, có lẽ khi nhắc đến thiền, người ta vẫn nghĩ rằng đây là một cái gì đó khá huyền bí, cao thâm, sâu xa, khó thấu hiểu, khó thực hành.
Ở thời điểm khi cuốn sách này được viết ra, thiền đã phổ biến hơn một chút, nhưng vẫn còn rất nhiều ánh nhìn nghi ngờ (về tác dụng của thiền), hay ngạc nhiên (khi thấy người thiền), có cả ngơ ngác ("Ơ?? Cái gì vậy?") , ngại ngần ("Làm thế lập dị chăng? Thôi, hổng dám.") , kể cả "ngốc nghếch" (rất nhiều định kiến sai lệch về thiền - "Nó thiền rồi nó về nó bỏ vợ luôn cho xem!") Tóm lại, thiền đã phổ biến hơn, nhưng vẫn chưa quá phổ biến, nó vẫn còn là thiểu số, chính xác hơn là rất thiểu số.
Nhưng, điều này đang dần thay đổi!
Quá nhiều bằng chứng tích cực được khoa học tìm thấy ở thiền, rất nhiều những phong trào thiền định đang hoạt động rất sôi nổi trên toàn cầu. Phương Tây thậm chí không còn "theo sau" Đông phương về những chủ đề có phần "huyền bí" như vậy, mà còn có cả sự dẫn dắt (leading) ở một số khía cạnh trong lĩnh vực này.
Vài năm nữa, 10 năm nữa, hoặc xa hơn một chút, nhưng cũng chỉ một chút thôi, thiền cũng sẽ giống với Yoga, nó sẽ thôi không còn "bí hiểm" nữa mà trở nên "thường thức" trong chính đời sống hàng ngày, ai cũng có thể tập, ai cũng có thể cần. Các trung tâm thiền sẽ xuất hiện nhiều hơn, tất nhiên, những "thiền sư giả danh" cũng ngày một nhiều, ánh sáng và bóng tối luôn song hành cùng nhau, để mang đến những bài học cần thiết cho sự tiến hoá chung của tập thể. Nhưng tựu chung, thiền sẽ "tràn ngập" khắp nơi, len lỏi vào từng ngóc ngách trong cuộc sống, trở thành một phương tiện "bình thường như phố phường", như nhiều môn thể dục thể thao khác, cũng như Yoga…
Nhiều người có thể xem thiền như một môn "thể dục của tâm trí", hay "thể thao của tâm hồn", có người thì xem đây là phương pháp tuyệt vời để "trị liệu và chữa lành", "nghiêm trọng" hơn, có người xem đây như phương thức thiêng liêng để kết nối với linh hồn, với cái Đại Toàn Thể ở bên trong, nhưng cũng có người chỉ đơn giản xem đây như một sự thư giãn cần thiết, khác gì một chầu massage chân, xoa bóp cổ vai gáy, spa toàn thân. Bình thường, khắp phố phường.
Sở dĩ như vậy, vì chúng ta đang bước vào giai đoạn được gọi là Kỷ nguyên Ánh sáng, sự thức tỉnh tâm linh sẽ diễn ra ngày một nhiều hơn, trên phạm vi rộng lớn hơn. Việc tu tập ngày nay được hậu thuẫn rất nhiều bởi sức mạnh của công nghệ. Ngày xưa, người ta phải đi nửa vòng trái đất để đến diện kiến và học từ một vị thầy đắc đạo. Ngày nay, người ta vẫn có thể tu tập qua Internet, xoá nhoà đi mọi khoảng cách về địa lý. Tất nhiên, hãy cẩn thận với những "vị Phật giả danh", "vị Chúa online" mà vốn dĩ thời nào cũng có những ảo tưởng và những con-người-tưởng-ảo. Mọi thứ luôn có điểm cộng và điểm trừ, hãy nhận biết điểm trừ, và phát huy điểm cộng. Đây là thời kỳ rất đặc biệt. Đại dịch Covid cũng góp phần vào sự thức tỉnh và tiến hoá hàng loạt ở cấp độ tập thể. Tất cả những gì đã diễn ra đều là những gì nên diễn ra. Tất cả đều là bài học. Bài học dành cho tất cả. Bài học là để tiến hoá. Tất cả cùng nhau tiến hoá lên một cấp độ mới về tâm thức. Những điều này đã được chia sẻ rất cụ thể trong tác phẩm "Hành trình thức tỉnh".
Trong kỷ nguyên mới của Ánh sáng này, nhiều người sẽ nhận được những từ trường rung động thanh mát, đến từ những "nguồn tu tập", họ sẽ có sự chuyển hoá từ bên trong, họ bắt đầu quan tâm đến tu tập, đến… thiền, tất nhiên rồi. Và rồi họ ngồi thiền. Khi đã đi đủ sâu, chính họ lại trở thành "nguồn" lan tỏa tần số rung động thanh khiết này đến với người khác, tiếp tục thầm lặng truyền cảm hứng cho nhiều người… ngồi xuống, và thiền.
Thiền rồi sẽ trở thành ngôn ngữ chung, ngôn ngữ rất phổ biến. Bạn đã rất tập trung để học ngôn ngữ chữ viết, để nghe - nói - đọc - viết, thấu hiểu và giao tiếp với tất cả, để sống, để học hỏi, để làm việc, để phát triển. Bạn cũng đã vất vả để học ngôn ngữ tiếng Anh, vì bạn muốn thành công hơn trong sự nghiệp, giao tiếp được với người nước ngoài. Bạn đã đổ mồ hôi sôi nước mắt để học "ngôn ngữ" IT, coding, lập trình, công nghệ… vì bạn muốn là một phần trong làn sóng cấp tiến tiếp theo, làn sóng Technology, Internet, 4. 0, AI… Tất cả những gì bạn làm, để có thể thành công ở vai trò của một Công dân Toàn cầu.
Vậy, bạn đã thuần thục "ngôn ngữ" thiền để có thể thành công và hạnh phúc, bình an và vững chãi, thức thời và hữu ích, ở cương vị của một Công dân Vũ trụ chưa?
CÂU CHUYỆN CỦA TÔI
Vậy là mối quan hệ đó đã chấm dứt.
Đó quả thực là một sự hỗn độn…
Khi nghiền ngẫm, sự hỗn độn đã có từ trước khi tôi bắt đầu mối quan hệ. Nó mỗi lúc một lớn dần lên trong tôi. Do tất cả những "nhân" mà tôi đã "gieo" trong quá khứ. Do lối sống của chính mình. Sự hỗn độn ngày một nhiều hơn, cái "trống rỗng" cũng ngày một "rỗng" hơn. Một cảm giác thật kỳ lạ, nhưng khó mà nhận ra, khi mải miết theo đuổi những mục tiêu, theo đuổi thành công, khi cứ luôn "tiến về phía trước", hết lần này đến lần khác… Điều đó thật tuyệt, nó khiến bạn tạo ra rất nhiều thành quả, trong thời gian rất ngắn. Nhưng một ngày nào đó, phần "bóng tối" bên trong có thể "nuốt chửng" bạn, "nhốt" bạn trong một "đêm trường tăm tối" mà bạn không ngờ nó có thể kéo dài dai dẳng đến thế trong đời mình…
Tất cả những gì bạn làm hay không làm, đều có hậu quả. Vì vậy hãy cân nhắc về hậu quả, trước mỗi quyết định, hay hành động của chính mình...
Tôi đã chuẩn bị bước vào một cuộc hôn nhân, nhưng nó đã tan vỡ từ trước khi bắt đầu. Thật ra, tuy là đàn ông, tôi cũng có cảm xúc, tôi đã vật vã, tôi đã đau lòng, tôi thấy mình thật tội lỗi. Tôi đã tìm đến với một khóa thiền dài ngày.
Vài ngày đầu tiên, mọi thứ vẫn ổn, tôi là người kiên trì, bền chí, không dễ dàng bỏ cuộc. Một người quen của tôi đã bỏ cuộc ngay từ ngày đầu tiên. Tôi vẫn ổn.
Nhưng đến ngày thứ tư, tất cả như vỡ tan.
Tôi khóc nấc lên từng tiếng, nhốt mình trong nhà tắm, cơ thể còn ướt sũng, trông thật thảm thương. "Đời mình có lúc lại như vậy ư?" , "Mình cũng có ngày thảm hại thế này ư?" Nhưng sự thật, đó là điều có thể xảy ra với bất kỳ ai, vào bất cứ lúc nào. Tôi biết mình đang đau khổ…
Một vài ngày sau, tôi đã bắt đầu tìm thấy sự bình yên từ bên trong, nhưng nó còn rất thiếu bền vững, giống như chữ viết trên cát biển, sóng chỉ đánh qua một chút là "mất tích" ngay. Sự bình an của tôi cũng thế, "sóng đời" chỉ cần "táp" vào một cái, nó không còn chút dấu vết nào.
Từ nhỏ, tôi đã có rất nhiều chiêm nghiệm, rất "triết lý". Tôi đã lựa chọn sinh ra trong một gia đình với người cha kính yêu đầy thông thái, giúp tôi phát huy những điểm mạnh này, đây là những "hạt giống" đã được tích luỹ trong tâm thức của tôi từ rất lâu…
Ngày kết thúc khóa thiền, tôi biết mình đã nắm giữ một "chìa khoá" của sự bình an trong tay, tôi có thể "tái thiết lập" sự bình an khi nó mất đi. Nhưng, nhìn ra cổng của trung tâm thiền, nhìn ra thế giới bên ngoài, tôi bỗng… sợ. Tôi sợ phải quay lại cái thế giới vật chất, xô bồ, khổ đau đó. Rất nhiều ký ức "tu sĩ" của tôi trỗi dậy. Tôi hành xử như một nhà sư, ở khía cạnh điểm trừ, tôi chỉ muốn chạy trốn tất cả, bỏ lại tất cả, tôi chỉ muốn được ở lại đây mãi mãi…
Sau khi rời khỏi thiền viện, tôi vẫn duy trì hành thiền mỗi ngày, vô cùng đều đặn, trong nhiều năm. Xin đừng nghĩ rằng chỉ cần ngồi thiền, thế là tôi hoá thành Tiên, thành Phật, thành Thánh… ngay trong chớp mắt. Không đâu, tôi vẫn còn đầy thói hư tật xấu, kể cả khi đã tìm thấy phần nào sự bình an từ bên trong. Tôi vẫn tái phạm. Tôi vẫn lầm lỗi. Tôi vẫn làm đau người, đau mình. Tôi vẫn làm tổn thương người khác. Tôi vẫn không có đủ lòng tự trọng cho linh hồn của chính mình. Cho dù có được thành công bề nổi, khi liên tục sa ngã như vậy, chính là tôi đang "trừng phạt" bản thân, tôi không thực sự yêu thương chính mình, như nhầm tưởng.
Tôi tiếp tục làm mọi thứ vỡ tan, ở cuộc hôn nhân thực sự sau đó của mình, dù đã có con. Vòng luẩn quẩn của khổ đau, đau khổ lại tiếp tục vận hành…
Tất cả là một sự kích hoạt, kích hoạt một tiến trình. Một tiến trình mà tất cả đều ở những vai trò cần thiết, vào những thời điểm cần thiết, để "đóng" thật "tròn vai" của mình. Khi còn thở, chúng ta còn tiếp tục tiến hoá. Khi ngừng thở, chúng ta vẫn tiếp tục tiến hoá. Đó là tiến trình tiến hoá, hành trình của linh hồn.
Phải sau này, tôi mới thực sự thức tỉnh sâu sắc hơn. Sự thức tỉnh của tôi diễn ra khi tôi đang tu tập trên một ngọn núi ở phía Bắc. Thức tỉnh chỉ đơn giản là bạn biết sự thật về bạn, bạn thức tỉnh những bài học và những sự thật rất quan trọng về mình, bạn sẽ hiểu những quy luật và chân lý của vũ trụ, ở cấp độ trải nghiệm. Có nghĩa là bạn "giác ngộ" (trải qua) kinh nghiệm đó không chỉ ở chiều kích lý thuyết, tư duy, mà còn ở chiều kích của thực hành, thực nghiệm. Mặc dù ở lần thiền dài ngày đầu tiên (mà tôi đã kể ở trên), tôi đã kích hoạt lại ký ức vô cùng sống động, tôi sống trong ký ức đó như thể mình đang sống cuộc đời của chính mình. Đó là ký ức ở kiếp sống gần sát với đời sống lần này của tôi. Tôi biết mình là ai, nhưng chỉ trong kiếp sống đó. Vì thế, tất cả vẫn thật mơ hồ, tôi vẫn vô minh, không nhìn thấy được bức tranh lớn, không "tận biết" được bản chất mình là ai. Biết bao giảng dạy về nhân quả, "nghiệp báo", với tần số rung động của sự hăm doạ, sợ hãi… cũng không thể chuyển hoá được con người tôi. Tôi vẫn thế, vẫn tạo nghiệp. Dù tôi có cải thiện hơn mỗi ngày, qua thiền, dường như sự cải thiện đó vẫn chưa đủ để tôi có một cuộc đời an lạc như ý muốn. Vậy nhưng, chỉ đến lần tu tập này, khi tôi nhìn thấy bức tranh lớn, thấu hiểu bản chất của sự việc, thức tỉnh sự thật và bài học từ bên trong, tôi lại chuyển hoá. Thật kỳ lạ khi nói với tôi về "địa ngục", về những "tra tấn dã man sau cái chết" - như một sự trừng phạt về nghiệp quả, tôi lại không thay đổi. Nhưng, tôi thay đổi khi biết được sự thật thiêng liêng về chính mình. Quả vậy, sự thật sẽ giải phóng bạn trở thành con người của tự do. Tự do khỏi sự ngu dốt, vô minh, tự do khỏi con người cũ, số phận cũ, và tự do khỏi chính đau khổ. Sự thật có thể chuyển hoá một con người (như tôi) nhiều hơn bất cứ lời hù doạ nào. Và tu tập, hay thiền, có thể giúp bạn "chạm" đến sự thật.
Tôi cũng đã nhìn thấy rất nhiều kiếp sống trước đây, hoàn toàn thấu hiểu sứ mệnh của mình ở đời sống lần này, những bài học dành cho mình, lý giải trọn vẹn được mối quan hệ (khi đó) của mình… Sau này, qua thiền, tôi cũng đã học được rất nhiều điều. Tôi thấu hiểu một cách sâu sắc câu nói: "Hãy dạy thiền cho một người. Và thiền sẽ dạy cho người đó tất cả những gì còn lại."
Tôi cũng thấu hiểu vì sao trước đây, sự bình an của mình không bền vững, tất nhiên, một phần là do tôi chỉ mới bắt đầu tu tập (ở kiếp sống lần này), để nhớ lại tất cả. Nhưng một phần, cũng bởi vì khi ấy tôi chưa "nhớ lại" đủ nhiều, nên vẫn đi chưa đủ sâu. Tất cả chỉ là sự bình an bề nổi, hay như sau này tôi vẫn mô tả, chỉ là sự "bình an giả tạo", với rất nhiều "đè nén" trong tâm. Nhưng sự bình an này vẫn rất có ích, đời người khi có được cũng đã tốt đẹp hơn rất nhiều. Đó là giai đoạn đầu tiên. Tất cả mọi người đều sẽ được tiếp cận với những giảng dạy phù hợp với chương trình tiến hoá lúc đó của họ. Tôi vẫn rất trân trọng sự bình an này. Nó đã kích hoạt quá trình "nhớ lại" của tôi, giúp tôi biết rằng mình đã nắm vững và đã thực hành tất cả những điều này trước đây rồi... Tôi cần tiếp tục, cần đi sâu hơn, sâu hơn… theo đúng kịch bản tiến hoá mà mình lựa chọn. Tôi cần nhớ lại nhiều hơn, và tiếp tục thực hành. Những phương pháp cấp tiến hơn và sâu sắc hơn rất nhiều đã đến, giúp tôi thanh lọc mạnh mẽ hơn nữa. Những phương pháp này giúp tôi đi rất sâu vào bên trong, để sự bình an từ chỗ giống như "chữ viết trên cát", giờ đây trở nên giống như "khắc lên núi đá" vậy. Vũ trụ là người thầy vĩ đại đã trao gửi cho tôi Pháp Thiền mà tôi vẫn thực hành mỗi ngày. Tôi đã thanh tẩy rất nhiều những biến dạng trước kia của con người mình…
Hẳn nhiên, tất cả đều có một hành trình để đi tiếp. Tôi cũng vậy, tôi vẫn còn rất nhiều điều cần làm, trên hành trình phía trước. Một hành trình mà bản thân hành trình đó, chứ không phải đích đến, đã là phần thưởng cao quý nhất rồi.
VỤN VỠ
Đừng để sự "rắc rối" của đời tôi qua chương trước làm cho bạn cảm thấy mọi thứ thật phức tạp.
Thật ra, cuộc đời vốn dĩ rất đơn giản.
Nhưng, như một "bản năng", ta hay làm cho đời mình trở nên phức tạp.
Vì vậy, ta càng cần đến sự giản đơn của thiền.
Tất cả mọi người đều có những vấn đề nào đó. Và sẽ luôn có một phương pháp có thể giải quyết được vấn đề của họ. Nó "đơn giản" vì nó "phù hợp" với người ấy, vào lúc đó…
Vũ trụ, hay Tự nhiên, không bao giờ tạo ra thứ gì không thể giải quyết được, hay không có sẵn giải pháp ở trong chính Tạo Hoá này. Mọi vấn đề luôn có giải pháp. Dù rằng mọi giải pháp có lẽ rồi cũng sẽ tới lúc có… vấn đề.
Tất cả chúng ta đều có vấn đề. Tôi chưa bao giờ gặp một người nào chưa từng gặp một vấn đề gì. Tôi đang "chờ đợi" người đó được sinh ra…
Có người thì đau khổ vì tình, có người lại điên đảo vì tiền, có người thì tổn thương thật nhiều trong các mối quan hệ của gia đình (cha mẹ, con cái, anh chị em…) , có người lại gặp nhiều stress trong công việc, nhiều áp lực trong xã hội, có người gặp rất nhiều tắc nghẽn về tinh thần, có người gặp rất nhiều nỗi đau về thể xác, sức khỏe không tốt, có người cảm thấy bế tắc vì hoàn cảnh mình đang vướng phải, thật sự bất lực…
Khi đã đi đến một giai đoạn nhất định, từ chỗ dùng thiền để giải quyết vấn đề của chính mình, vũ trụ đã động viên tôi trở thành một người hướng dẫn thiền cho mọi người. Tôi đã gặp đủ cả các thiền sinh với rất nhiều các vấn đề có thể tồn tại ở trên đời này.
Người thì ngoại tình, người thì bị phản bội, người thì ly hôn, người thì cần chữa lành mối quan hệ với tiền, người thì từng bị tẩu hoả nhập ma do tu tập, người thì tuổi rất già mà vẫn rất muốn theo học cho chuyên sâu và nghiêm túc, người thì trầm cảm, người thì mất ngủ, người thì muốn công việc kinh doanh trở nên tốt hơn, người thì muốn vượt qua sự ám ảnh khi hoàn toàn thất bại; người thì làm việc trong môi trường nhà nước nên hàng ngày vẫn phải làm theo những "lề thói" của môi trường, dù biết mình đang tạo nghiệp, nên phát tâm muốn tu tập để có thể thực sự chuyển hoá cuộc đời… Có người chỉ muốn hoà hợp được với vợ mình, có người mải miết truy cầu sự bình an đích thực trong đời, có người đang cân nhắc có nên… bỏ chồng hay không, có người từng tự vẫn, có người đang muốn chết…
Đơn giản là chúng ta đều có điểm chung. Tất cả đều có những khía cạnh nào đó đang… vụn vỡ…
Điều quan trọng là, nguồn gốc của tất cả những vụn vỡ này từ đâu ra?
NGUỒN GỐC CỦA KHỔ ĐAU
Trong tác phẩm "Khởi chánh nghiệp", điều này được diễn giải rất chi tiết và cụ thể, dựa trên nền tảng là "Pháp của Phật".
Dừng lại một nhịp
Điều gì trong chương này đang chạm đến bạn? Hãy ngồi yên và để nó lắng xuống.